Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Polityka i wydarzenia to kategoria poświęcona kluczowym procesom, decyzjom i faktom, które kształtowały dzieje starożytnego Rzymu. Znajdziesz tu artykuły dotyczące ustroju republiki i cesarstwa, walk politycznych, reform, spisków oraz najważniejszych wydarzeń historycznych wpływających na losy Imperium Romanum. Teksty omawiają zarówno wielką politykę, jak i przełomowe momenty w dziejach Rzymu, osadzając je w szerszym kontekście społecznym i historycznym.
Prowadzona w latach 148-146 p.n.e. wojna Rzymu ze Związkiem Achajskim, zakończona całkowitym podporządkowaniem państw greckich Republice Rzymskiej, była także osobistą tragedią jednego z najbardziej wpływowych miast w historii Hellady – Koryntu. Dlaczego to właśnie ono, spośród wszystkich miast Związku, zapłaciło najwyższą cenę?
W roku 286 n.e. (lub 287) na Zachodzie Imperium Romanum doszło do bezprecedensowej sytuacji: dowódca rzymskiej floty ogłosił się cesarzem i wystąpił przeciwko dwóm legalnie panującym władcom. Utarło się przekonanie, że pochodzący z Belgii uzurpator zrobił to ze strachu: przywłaszczył sobie bowiem łupy należne cesarzowi i w obawie przed aresztem i egzekucją sam ogłosił się cesarzem. Czy na pewno tak było? Jakie były prawdziwe ambicje polityczne cesarza Karauzjusza?
W 451 r. doszło do jednej z najkrwawszych bitew starożytności. Na Polach Katalaunijskich zwarli się ze sobą Hunowie oraz Rzymianie i Wizygoci. Rok po tej bitwie nieustraszony Attyla najechał Italię, jednak wycofał się za Dunaj, gdzie wkrótce zmarł, dzięki czemu Rzym mógł odetchnąć z ulgą. Komu Imperium zawdzięcza wybawienie? Wodzowi Aecjuszowi? Cesarzowi Marcjanowi? A może papieżowi Leonowi? Kto tak naprawdę powstrzymał Attylę?
Dwa z najbardziej znanych i często powtarzanych aspektów zamachu na Cezara to liczba spiskowców zaangażowanych w spisek i liczba ran, jakie otrzymał. Większość starożytnych źródeł zgadza się, że było zaangażowanych około sześćdziesięciu spiskowców i że Cezar skończył z dwudziestoma trzema ranami kłutymi. W związku z tym nie jest niczym niezwykłym usłyszeć, że grupa senatorów zabiła Cezara lub że został zabity po tym, jak został dźgnięty nożem dwadzieścia trzy razy. Zazwyczaj starożytne źródła i współcześni pisarze grupują wszystkich zabójców, odnosząc się do zabójstwa Cezara jako do jednego zbiorowego działania, a jego śmierć była wynikiem wielu ran kłutych. Jednak rzeczywistość może być inna.
Historia świata obfituje w spotkania, a niekiedy nawet – w zderzenia – całkowicie odmiennych względem siebie cywilizacji. Najsłynniejsze bodaj przykłady takich interakcji stanowią kolonizacja i podbój tzw. Nowego Świata, czyli obu Ameryk przez Europejczyków, poczynając od samego końca XV w., inwazje koczowniczych Mongołów z w. XIII, sięgające aż po Europę Środkową i Bałkany, czy dalekie wyprawy wikingów na przełomie I i II tys., które zaprowadziły ich aż do Ameryki Północnej, gdzie natknęli się na tubylców, których poczęli określać mianem skraelingów.
Kiedy 476 roku do Konstantynopola przybyły delegacje z zachodu Europy, cesarz Zenon był świeżo po zakończonej wojnie domowej, która pozbawiła go władzy na ponad rok. Posłowie reprezentowali dwie skonfliktowane strony, jedni domagali się wsparcia Juliusza Neposa obalonego imperatora zachodu, drudzy prosili o uznanie władzy Odoakera i nadanie mu tytułu patrycjusza. Salomonowa decyzja Zenona zdecydowała o losach Europy, więc warto przyjrzeć się warunkom geopolitycznym i dynastycznym, jakie musiał rozważać cesarz.
Dzięki transformacjom w rzymskiej administracji, których dokonał Oktawian August za swojego panowania, imperium rzymskie mogło cieszyć się dwoma stuleciami relatywnego spokoju i dobrobytu, powszechnie znanego jako Pax Romana – „pokój rzymski”. Wielu historyków określa II wiek n.e jako złoty wiek imperium, ale nie do końca był to czas, który sprzyjałby każdemu, a zwłaszcza jeśli chodzi o władzę.
Wraz z rozrostem państwa rzymskiego oraz powstaniem prawdziwego pieniądza, Rzymianie zaczęli dostrzegać, jak ważną rolę pełnią monety, poza funkcją płatniczą. Możliwość umieszczania na awersie lub rewersie inicjałów oraz wizerunków/symboli umożliwiało politykom oraz cesarzom oddziaływanie na masy społeczne. W końcu każdemu mieszkańcowi państwa rzymskiego zależało na posiadaniu pieniędzy, które pośrednio były także nośnikiem informacji i sposobem propagandy.
Wojna domowa lat 193-197 została przedstawiona przez antycznych pisarzy bardzo jednostronnie. Skupiano się przede wszystkim na postaci jej zwycięzcy, czyli Septymiuszu Sewerze. Pozostali uczestnicy tego konfliktu, a więc Pescenniusz Niger, Klodiusz Albin oraz Dydiusz Julian nie doczekali się takiego zainteresowania ze strony antycznych historiografów. Niestety ilość źródeł, które pomogłyby w odtworzeniu ich programów politycznych jest bardzo ograniczona. Podstawą do tego typu rozważań są więc przede wszystkim monety, które wybijali poszczególni pretendenci do purpury. Na tym polu szczególnie wyróżnił się wspomniany Klodiusz Albin.
Wojna domowa w latach 193-197 była niezwykle ważnym wydarzeniem w historii starożytnego Rzymu. Po śmierci Kommodusa, kilku kandydatów stanęło do walki o purpurę cesarską. Ostatecznym zwycięzcą tego konfliktu miał okazać się Septymiusz Sewer. W osiągnięciu politycznego oraz militarnego sukcesu pomagał mu bez wątpienia przemyślany i skuteczny program propagandowy.
