Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Rzymskie dni tygodnia

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Rzymski kalendarz
Rzymski kalendarz | Autor: Лобачев Владимир | Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International license

Siedmiodniowy cykl i pierwotne nazwy dni tygodnia pochodzą z Mezopotamii. Babilońscy astrologowie wierzyli, że na ludzkie życie wywiera wpływ siedem ciał niebieskich, które postrzegali jako poruszające się wokół nieruchomej Ziemi: Merkury, Wenus, Mars, Jowisz, Saturn, słońce i księżyc (w starożytności nie znano Urana, Neptuna ani Plutona).

Ta wiara dawała się łatwo połączyć z już istniejącym siedmiodniowym systemem liczenia dni ze względu na zbieżność liczb – liczba 7 była ponadto symbolem pomyślności. Ponieważ Babilończycy zakładali, że każde ciało niebieskie kolejno rządzi pierwszą godziną każdego dnia, nadali im odpowiednie nazwy, będące jednocześnie imionami bóstw babilońskich.

W wyniku podbojów Aleksandra Wielkiego wierzenia Bliskiego Wschodu zaczęły przenikać do krajów śródziemnomorskich, a idea tygodnia stała się znana w starożytnej Grecji i Rzymie. Pierwotnie była prawdopodobnie ograniczona do kręgu astrologów. Jedyną wprowadzoną zmianą było zastąpienie imion babilońskich odpowiadającymi imionami lokalnych bóstw. System zyskiwał na popularności, a w 321 r. n.e. został oficjalnie uznany przez rzymskiego imperatora Konstantyna Wielkiego. Pierwszy dzień tygodnia był dniem poświęconym odpoczynkowi i modlitwie.

Dni tygodnia

niedziela

dies Solis

dzień słońca (sol)

poniedziałek

dies Lunae

dzień księżyca (Luna)

wtorek

dies Martis

dzień boga wojny, Marsa (Mars)

środa

dies Mercuri

dzień boga posłańca, Merkurego (Mercurius)

czwartek

dies Iovis

dzień głównego boga, Jowisza (Iuppiter)

piątek

dies Veneris

dzień bogini miłości, Wenus (Venus)

sobota

dies Saturni

dzień ojca Jupitera, Saturna (Saturnus)

Łatwo zauważyć wpływ nazw łacińskich na nazwy dni tygodnia w innych językach. Na przykład w języku angielskim (dies przekształciło się w day) niedziela Sunday również pochodzi od słońca (sun), poniedziałek Monday od księżyca (moon), a sobota Saturday podobnie, jak w łacinie, od boga Saturna. Pozostałe nazwy dni zostały zastąpione imionami odpowiadających bogów germańskich: Tuesday pochodzi od boga Tiu, Wednesday – od Wodana, Thursday – Donara, a Friday – Freya’i.

Większość polskich nazw ma bardziej przyziemne pochodzenie – od miejsca w cyklu tygodniowym: poniedziałek następuje po niedzieli, wtorek jest drugi (wtórny), środa jest środkiem tygodnia, czwartek – bo czwarty, a piątek – piąty. Sobota pochodzi od żydowskiego szabasu, a niedziela – „nie działać” oznacza tradycyjny czas odpoczynku i modlitwy.

Źródła wykorzystane
  • Lingua Latina Omnibus

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów