Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Ciekawostki starożytnego Rzymu

Świat starożytnych Rzymian obfitował w niezwykłe, a niekiedy wręcz zaskakujące fakty. Wiedzę o życiu codziennym, obyczajach i mentalności Rzymian czerpiemy przede wszystkim z dzieł pozostawionych przez pisarzy i historyków antycznych. To właśnie dzięki nim poznajemy informacje, które dziś potrafią zdumiewać — czasem wręcz trudno w nie uwierzyć. Poniżej zebrano ciekawostki, które ukazują mniej znane i nieoczywiste oblicze świata rzymskiego.

Zachęcam do przesyłania własnych propozycji oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości.

Cztery osoby, trzy twarze. Geta wymazany z rodzinnego portretu Sewerów

Na okrągłej drewnianej tablicy o średnicy zaledwie 30,5 cm mieszczą się cztery osoby, ale tylko trzy twarze. Septymiusz Sewer, Julia Domna i Karakalla spoglądają z rodzinnego portretu wykonanego około 200 r. n.e. Pozostała jeszcze sylwetka drugiego syna cesarskiej pary, lecz jego twarz została wyskrobana niemal do drewna. Geta nie zniknął z obrazu wskutek przypadkowego uszkodzenia. Ktoś usunął właśnie tę część portretu, po której najłatwiej było go rozpoznać.

Geta wymazany z rodzinnego portretu Sewerów

Kopalnie srebra – odroczony wyrok śmierci?

Począwszy od zwycięstwa w Drugiej Wojnie Punickiej (201 r. p.n.e.) i opanowania południowej części Półwyspu Iberyjskiego, Republika, a następnie Cesarstwo Rzymskie, rozpoczęły intensywną eksploatację tamtejszych złóż metali. Do najcenniejszych, a zarazem najniebezpieczniejszych w wydobyciu, należało srebro, stanowiące także podstawę dla wybijanych przez Rzym monet.

Narzędzia używane w kopalniach Kartageny, obecnie na wystawie w lokalnym muzeum

Dwanaście ścian, zero odpowiedzi. Największa zagadka archeologii rzymskiej

Rzymianie zostawili po sobie tysiące tekstów, inskrypcji i przedmiotów, dzięki którym możemy dziś odtworzyć zadziwiająco wiele szczegółów ich życia. A jednak istnieje pewien przedmiot, którego przeznaczenia nie potrafimy wyjaśnić do dziś. Co więcej, nie zachował się ani jeden współczesny mu opis ani przedstawienie, które mówiłoby nam, czym właściwie był.

Dwunastościan rzymski

Twarz rzymskiego dziecka sprzed 1800 lat

W 1878 roku podczas prac archeologicznych w Paryżu odkryto rzymski sarkofag z I wieku n.e., w którym znajdował się pochówek małego dziecka. Znalezisko pochodzi z obszaru starożytnej Lutecji, rzymskiego miasta rozwijającego się na terenie dzisiejszego Paryża. W grobie zachował się niezwykły odcisk twarzy dziecka, które w chwili śmierci miało od sześciu do dwunastu miesięcy.

Twarz rzymskiego dziecka sprzed 1800 lat

Boski zając

W Europie występuje sześć gatunków zajęcy (Lepus europaeus, L. timidus, L. granatensis, L.  castroviejoi, L. corsicanus i L. capensis). W przeciwieństwie do swoich bliskich krewnych – królików, nigdy nie zostały one udomowione. Choć obecnie ich populacja znacznie zmalała, to niegdyś zające stanowiły powszechny widok, szczególnie na terenach wiejskich. Nic więc dziwnego, że pojawiały się również w niemal wszystkich antycznych kulturach i mitologiach – od Brytanii przez Rzym oraz Grecję po Egipt i Persję.

Rzymska brązowa brosza w kształcie zająca

Nocni strażacy Nerona. Jak vigiles walczyli z żywiołem i zbrodnią

Gęsto zaludniony Rzym był miastem permanentnie zagrożonym przez ogień. Wysokie i ciasno ustawione budynki mieszkalne oraz powszechne używanie ognia w życiu codziennym sprawiały, że pożary należały do największych zagrożeń dla mieszkańców. Plutarch opisywał nawet, jak Marek Licyniusz Krassus wykorzystywał pożary do pomnażania majątku, skupując płonące lub zagrożone budynki za bezcen.

Antyczne graffito odkryte w excubitorium (posterunku) VII kohorty rzymskich vigiles w Trans Tiberim (dzisiejsze Trastevere)

„Kobieta z Patcham” – tajemnicza kobieta z rzymskiej Brytanii

„Kobieta z Patcham” to jedna z najbardziej intrygujących postaci z okresu rzymskiego w Brytanii. Jej szczątki odkryto w 1936 roku w Patcham, dziś będącym częścią Brighton (południowa Anglia). Analiza kości, badania DNA oraz rekonstrukcja twarzy pozwoliły odtworzyć nie tylko przybliżony wygląd kobiety, ale również niektóre szczegóły jej życia.

Kobieta z Patcham

Cesarz, który wymyślił nowe litery. Zapomniana reforma alfabetu Klaudiusza

Cesarz Klaudiusz, uznawany przez współczesnych za niegroźnego dziwaka, jąkałę i domowego uczonego, po niespodziewanym objęciu władzy w 41 roku n.e. zaskoczył Rzym decyzją, o której dziś pamięta niewielu nawet wśród miłośników antyku. Wprowadził do alfabetu łacińskiego trzy zupełnie nowe litery i za pomocą cesarskiego dekretu próbował narzucić ich używanie w oficjalnych dokumentach oraz na budynkach publicznych. Reforma przetrwała dokładnie tyle, ile trwało jego panowanie.

Popiersie cesarza rzymskiego Klaudiusza

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów