Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Świat starożytnych Rzymian obfitował w niezwykłe, a niekiedy wręcz zaskakujące fakty. Wiedzę o życiu codziennym, obyczajach i mentalności Rzymian czerpiemy przede wszystkim z dzieł pozostawionych przez pisarzy i historyków antycznych. To właśnie dzięki nim poznajemy informacje, które dziś potrafią zdumiewać — czasem wręcz trudno w nie uwierzyć. Poniżej zebrano ciekawostki, które ukazują mniej znane i nieoczywiste oblicze świata rzymskiego.
Zachęcam do przesyłania własnych propozycji oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości.
Na terenie monumentalnego Pałacu Dioklecjana w Splicie (Chorwacja) znajduje się jedna z najlepiej zachowanych rzymskich świątyń w Chorwacji – Świątynia Jowisza. Obiekt powstał na przełomie III i IV wieku n.e. jako część cesarskiego kompleksu zbudowanego dla cesarza Dioklecjana, który po abdykacji zamieszkał w swojej rezydencji nad Adriatykiem.
Jednym z największych osiągnięć inżynieryjnych starożytnego Rzymu było opracowanie materiałów budowlanych, które pozwoliły wznosić konstrukcje o niespotykanej wcześniej skali. Warto jednak pamiętać, że cement rzymski i beton rzymski nie były tym samym. Cement pełnił rolę spoiwa, natomiast beton był gotowym materiałem konstrukcyjnym.
Casa degli Amorini Dorati, czyli Dom Złotych Amorków, należy do najbardziej eleganckich i interesujących rezydencji odkrytych w Pompejach. Swoją nazwę zawdzięcza dwóm złotym medalionom z wizerunkami amorków, odnalezionym w jednym z pomieszczeń mieszkalnych wychodzących na portyk. Oryginały tych cennych ozdób znajdują się dziś w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Casa Sannitica, czyli Dom Samnicki, to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych domów w starożytnym Herkulanum. Budynek wzniesiono w II wieku p.n.e., a jego architektura stanowi doskonały przykład okazałej rezydencji należącej do zamożnej rodziny z okresu republikańskiego. Nazwa domu nawiązuje do dekoracji inspirowanych sztuką Samnitów, ludu zamieszkującego południową Italię przed dominacją Rzymu.
W południowo-wschodniej części antycznej Salony (Chorwacja), stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, znajdowało się najważniejsze centrum życia politycznego, religijnego i kulturalnego miasta. To właśnie tutaj koncentrowały się najważniejsze budowle publiczne: forum, monumentalny teatr oraz świątynie poświęcone rzymskim bogom.
Mury obronne Salony, stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, były jednym z najważniejszych elementów infrastruktury tego miasta. Ich budowę rozpoczęto już w II wieku p.n.e., gdy powstało najstarsze centrum miejskie (urbs vetus). W tym okresie obwarowania miały kształt trapezu i otaczały obszar o powierzchni około 16 hektarów. Do dziś najlepiej zachowanym fragmentem tych najstarszych fortyfikacji jest okolica Porta Caesarea, monumentalnej bramy miejskiej z wewnętrznym i zewnętrznym dziedzińcem.
Podczas badań archeologicznych prowadzonych w 2017 roku we wschodniej Anglii odkryto niezwykle rzadkie znalezisko – kość piętową mężczyzny, przez którą wciąż przebity był żelazny gwóźdź. Szczątki, oznaczone jako Szkielet 4926, pochodzą z III-IV wieku n.e. i stanowią jeden z najlepiej zachowanych materialnych dowodów ukrzyżowania, jakie kiedykolwiek odnaleziono.
