Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Świat starożytnych Rzymian obfitował w niezwykłe, a niekiedy wręcz zaskakujące fakty. Wiedzę o życiu codziennym, obyczajach i mentalności Rzymian czerpiemy przede wszystkim z dzieł pozostawionych przez pisarzy i historyków antycznych. To właśnie dzięki nim poznajemy informacje, które dziś potrafią zdumiewać — czasem wręcz trudno w nie uwierzyć. Poniżej zebrano ciekawostki, które ukazują mniej znane i nieoczywiste oblicze świata rzymskiego.
Zachęcam do przesyłania własnych propozycji oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości.
Minogi (Petromyzontiformes) to pozbawione żuchwy, drapieżne zwierzęta wodne potrafiące dorosnąć do ponad metra długości. Są w większości pasożytami – przy pomocy ostrych zębów osadzonych w okrągłej paszczy wgryzają się w ciało ofiary.
W Rzymie „jedzenie na mieście” nie było fanaberią, tylko codzienną logistyką dużego miasta. Uliczne bary z gotowym jedzeniem, dziś opisywane przez archeologów jako thermopolia, działały przy kamiennej ladzie z wmurowanymi doliami, z których sprzedawano potrawy i napoje do zjedzenia od razu albo „na wynos”. Popularność takich miejsc brała się z realiów życia w insulae często bez własnej kuchni, więc szybki posiłek z ulicy był dla wielu zwykłym sposobem przeżycia. Najlepsze dowody dają Pompeje, gdzie zachowały się nie tylko same lady i naczynia, ale też freski, graffiti i resztki jedzenia, które pozwalają zajrzeć do menu sprzed prawie dwóch tysięcy lat.
Rzymska fibula (zapinka do szat) w formie swastyki. Obiekt znajduje się w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Gunzenhausen (Niemcy).
Prezentowany przedmiot – rzymska łyżka i widelec – pochodzi z około III wieku n.e. i wykonany jest ze srebra. Ma długość 16,2 cm i obecnie znajduje się w zbiorach Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku (USA). Zabytek stanowi przykład luksusowego przedmiotu codziennego użytku, świadczącego o wysokim poziomie rzemiosła metalurgicznego w okresie Cesarstwa Rzymskiego.
Rzymski nóż składany z kościaną rękojeścią i brązowym lub żelaznym ostrzem. Obiekt znajduje się na wystawie w Muzeum Sztuki i Historii w Genewie (Szwajcaria).
Para rzymskich kolczyków ze złota i kamieni półszlachetnych z III/IV wieku n.e. Obiekty znajdują się w Muzeum Archeologicznym Uniwersytetu w Münster (Niemcy).
Krzesło kurulne (sella curulis) to składany stołek o skrzyżowanych prostych bądź wygiętych nogach, pierwotnie pozbawiony oparcia. Znany był wielu kulturom starożytnym basenu Morza Śródziemnego m.in. Grekom czy Egipcjanom (przez Jedwabny Szlak dotarło aż do Chin). Starożytni Rzymianie przejęli go najprawdopodobniej od Etrusków.
Starożytny rzymski rylec z brązu, odnaleziony w miejscowości Tiel (środkowa Holandia), to niewielkie, podłużne narzędzie piśmiennicze używane w czasach Imperium Rzymskiego. Wykonany z brązu, ma smukły kształt – jeden koniec jest ostro zakończony, natomiast drugi bywa spłaszczony lub lekko rozszerzony.
Złoty naszyjnik z medalionem przedstawiającym boginię to przykład biżuterii z czasów, gdy Egipt znajdował się pod panowaniem rzymskim (30 p.n.e. – 300 n.e.). Ten wyjątkowy obiekt łączy w sobie kunszt jubilerski, symbolikę religijną oraz wielokulturową tożsamość epoki.
Monumentalna sylwetka Marka Aureliusza, ukazanego na koniu, przywołuje ideał władcy-filozofa: opanowanie, godność i wewnętrzną siłę. Obiekt znajduje się w Muzeum Frederica Marèsa w Barcelonie.
