Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Świat starożytnych Rzymian obfitował w niezwykłe, a niekiedy wręcz zaskakujące fakty. Wiedzę o życiu codziennym, obyczajach i mentalności Rzymian czerpiemy przede wszystkim z dzieł pozostawionych przez pisarzy i historyków antycznych. To właśnie dzięki nim poznajemy informacje, które dziś potrafią zdumiewać — czasem wręcz trudno w nie uwierzyć. Poniżej zebrano ciekawostki, które ukazują mniej znane i nieoczywiste oblicze świata rzymskiego.
Zachęcam do przesyłania własnych propozycji oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości.
Dwie twarze dzisiaj nie kojarzą się nam dobrze. Zwłaszcza w języku polskim „dwutwarzowość” niebezpiecznie zbliża się do „dwulicowości” – bardzo nielubianej ludzkiej cechy. Dawny rzymski bóg o dwóch twarzach doczekał się nawet swojego mrocznego miejsca w kulturze masowej – jedna ze zbrodniczych organizacji wypełniających szpiegowskie uniwersum Jamesa Bonda, nazywała się przecież Janus („Goldeneye” 1995). Do Janusa nawiązuje także pewien antagonista Batmana.
Bardzo dobrze zachowana rzymska droga Via Flaminia, odkryta w Riano (środkowe Włochy). Do odkrycia doszło, kiedy prowadzono prace budowlane pod nowe wodociągi; droga znajdowała się prawie metr pod ziemią. Via Flaminia prowadziła w starożytności od Rzymu do Ariminum (na północny-wschód).
W San Casciano (północne Włochy) odkryto fragment marmurowego posągu Apolla, który miał ponad 2 metry wysokości. Była to marmurowa kopia greckiej rzeźby z brązu.
Rzeźba ukazująca lochę z młodymi. Wyjątkowy rzymskie dzieło sztuki, wykonane z marmuru, znajduje się w Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze (Dania). Artefakt datowany jest na I i II wiek n.e.
Rzymska rzeźba ukazująca Eurypidesa, greckiego dramaturga. Obiekt datowany na I-II wiek n.e.; jest to kopia greckiego oryginału z IV wieku p.n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Na południu Hiszpanii, w Esteponie, znajdują się pozostałości po małym rzymskim ośrodku – Villa romana de Las Torres – który zlokalizowany jest na wybrzeżu, tuż przy wieży latarni morskiej Torre Guadalmansa, z czasów późnośredniowiecznych.
W sierpniu 2023 roku nieopodal Pompejów, w willi Civita Giuliana, odkryto pozostałości po kwaterze niewolników. Jak się okazuje, niewolnicy żyli w niezwykle prostych warunkach, wraz z gryzoniami.
Rzeźba rzymska ukazująca Herodota, greckiego historyka, nazywanego „ojcem historii”; datowana na III wiek n.e. Obiekt jest kopią greckiego oryginału z IV wieku p.n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
Rzymski fresk ukazujący porzuconą Ariadnę, która płacze i jest pocieszana przez Zemstę, która wskazuje statek Tezeusza. Według mitologii greckiej Ariadna pomogła Tezeuszowi wydostać się z labiryntu po zabiciu Minotaura. Po wykonaniu zadania Tezeusz wziął ze sobą Ariadnę, którą chciał poślubić w Atenach. Finalnie jednak pozostawił ją na wyspie Naksos na rozkaz Dionizosa, który chciał pojąć kobietę za żonę.
Rzymski fresk ukazujący Dirke przywiązaną do rogów byka. Według mitologii Dirke została poddana tej karze śmierci przez synów Antiopy – Amfiona i Zetosa – pierwszej żony króla Teb Likosa. Dirke, jako druga żona Likosa, mściła się na poprzedniczce. Obiekt znajduje się w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.
