Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Ciekawostki starożytnego Rzymu (Postaci)

Postaci to ciekawostki poświęcone osobom ze świata starożytnego Rzymu i antyku. W tej kategorii znajdują się mniej znane fakty, anegdoty oraz interesujące informacje dotyczące cesarzy, wodzów, polityków, myślicieli i innych bohaterów Imperium Romanum, ukazujące ich z nieoczywistej strony.

Cztery osoby, trzy twarze. Geta wymazany z rodzinnego portretu Sewerów

Na okrągłej drewnianej tablicy o średnicy zaledwie 30,5 cm mieszczą się cztery osoby, ale tylko trzy twarze. Septymiusz Sewer, Julia Domna i Karakalla spoglądają z rodzinnego portretu wykonanego około 200 r. n.e. Pozostała jeszcze sylwetka drugiego syna cesarskiej pary, lecz jego twarz została wyskrobana niemal do drewna. Geta nie zniknął z obrazu wskutek przypadkowego uszkodzenia. Ktoś usunął właśnie tę część portretu, po której najłatwiej było go rozpoznać.

Geta wymazany z rodzinnego portretu Sewerów

Nocni strażacy Nerona. Jak vigiles walczyli z żywiołem i zbrodnią

Gęsto zaludniony Rzym był miastem permanentnie zagrożonym przez ogień. Wysokie i ciasno ustawione budynki mieszkalne oraz powszechne używanie ognia w życiu codziennym sprawiały, że pożary należały do największych zagrożeń dla mieszkańców. Plutarch opisywał nawet, jak Marek Licyniusz Krassus wykorzystywał pożary do pomnażania majątku, skupując płonące lub zagrożone budynki za bezcen.

Antyczne graffito odkryte w excubitorium (posterunku) VII kohorty rzymskich vigiles w Trans Tiberim (dzisiejsze Trastevere)

Martyna – czarownica i trucicielka

Bez wątpienia najbardziej osławioną rzymską trucicielką była działająca na dworze Nerona, Lukusta. Nie była jednak jedyną kobietą parającą się tym mrocznym zajęciem (a przynajmniej o to posądzaną). Wschód imperium mógł „pochwalić się” Martyną.

„Magiczny krąg” – obraz pędzla Johna Williama Waterhouse’a, 1886 r. (domena publiczna)

Cyceron w Cylicji: namiestnik z przymusu i powołania

W 51 roku p.n.e. Marek Tuliusz Cyceron, największy mówca i jeden z czołowych intelektualistów Rzymu, z nieukrywaną niechęcią wyruszał na wschód, by objąć urząd namiestnika Cylicji. Dla człowieka, którego całe życie kręciło się wokół politycznych intryg Forum Romanum, roczny zarząd nad odległą prowincją w Azji Mniejszej był niczym zesłanie. Chciał uczestniczyć aktywnie w politycznym życiu stolicy i skutecznie unikał objęcia jakiegokolwiek namiestnictwa w poprzednich latach. Tym razem nie mógł odmówić.

Cypr, półwysep Akamas

Hypatia z Aleksandrii – uczona w cieniu przemian religijnych i politycznych

W czasach przełomu między starożytnością a średniowieczem, kiedy chrześcijaństwo umacniało swoją pozycję jako religia państwowa, doszło do wydarzeń, które odcisnęły piętno na historii kultury i nauki. Jedną z najbardziej znanych postaci tego okresu była Hypatia – filozofka, matematyczka i astronomka, której tragiczna śmierć stała się symbolem zmian zachodzących w ówczesnym świecie.

Hypatia z Aleksndrii

Wzmianka Plutarcha o Domicjanie

Żywoty sławnych mężów to jedno z najbardziej fascynujących dzieł starożytnych. Jego autor, Plutarch z Cheronei (ok. 46 – ok. 120 n. e.), zestawia w nim sylwetki znanych Greków i Rzymian. Opisując te postacie, skupia się głównie na ich czynach, charakterze i anegdotach z nimi związanych. Jego dzieło nie jest jednak pozbawione bardzo interesujących dygresji na temat osób i wydarzeń jemu współczesnych. Jedną z nich jest ciekawa wzmianka na temat cesarza Domicjana, którego panowanie przypadało na lata 81-96 n.e. Choć Plutarch pisze swoje dzieło już dobre kilka lat po zamordowaniu cesarza, to zapewne pamięta on czasy jego panowania i wyraża swoją krótką opinię o tym princepsie.

Domicjan

Azyniusz Pollion – twórca pierwszej publicznej biblioteki Rzymu

Gajusz Azyniusz Pollion (ok. 76 p.n.e.– ok. 4 n.e.) był rzymskim wojskowym, politykiem, stronnikiem Juliusza Cezara, i pisarzem. Największym osiągnięciem Polliona było założenie pierwszej publicznej biblioteki w Rzymie – Atrium Libertatis („Świątynia Wolności”) na Forum Romanum. Dzięki tej budowli dzieła literatury greckiej i łacińskiej stały się bardziej dostępne. Pollion połączył bibliotekę z galerią sztuki, czyniąc ją miejscem o wieloaspektowym charakterze kulturalnym. Jego działania zapoczątkowały tradycję tworzenia publicznych bibliotek w cesarstwie​.

Forum Romanum

Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński – surowy strateg, który ujarzmił Macedonię

Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński (ok. 228 – 160 p.n.e.), wybitny rzymski dowódca i konsul, zapisał się w historii dzięki zwycięstwu nad Macedonią w bitwie pod Pydną w 168 p.n.e. To właśnie on położył kres trzeciej wojnie macedońskiej i raz na zawsze zdławił potęgę Macedonii. Jego zasługi były tak doniosłe, że otrzymał przydomek Macedonicus, na trwałe wpisując się w dzieje imperium.

Wizualizacja zgniecenia głowy skazanego przez słonia

Kolumella – rzymski autor na temat rolnictwa

Kolumella, czyli Lucius Junius Moderatus Columella, był rzymskim pisarzem agronomicznym, który żył w I wieku n.e. i jest jednym z najważniejszych autorów antycznych tekstów na temat rolnictwa. Jego dzieło De re rustica (O rolnictwie), składające się z dwunastu ksiąg, stanowi kompleksowy podręcznik rolniczy, który opisuje wszystkie aspekty zarządzania gospodarstwem – od uprawy roślin, przez hodowlę zwierząt, po sposoby przechowywania plonów. Kolumella pisał także o roli zarządcy w gospodarstwie, a jego porady były adresowane zarówno do właścicieli ziemskich, jak i do zwykłych rolników. Dzieło Kolumelli przetrwało w całości i do dziś jest ważnym źródłem wiedzy o rolnictwie antycznym oraz stosunku człowieka do ziemi.

Mozaika ukazująca rzymskiego rolnika, bydło i pług

Plutarch z Cheronei – słynny grecki biograf

Plutarch z Cheronei, żyjący na przełomie I i II wieku n.e., jest jednym z najbardziej znanych pisarzy, historyków i filozofów starożytnej Grecji. Jego słynne „Żywoty równoległe” (także znane jako „Żywoty sławnych mężów”) to zbiór biografii, które zestawiają słynne postaci greckie i rzymskie – Aleksandra Wielkiego z Juliuszem Cezarem czy Demostenesa z Cyceronem. Plutarch stworzył te biografie, aby ukazać cechy charakteru, kładąc nacisk na ich cnoty i słabości. W czasach, kiedy Rzym zdominował kulturę, jego dzieła miały za zadanie łączyć wartości greckie z rzymskimi, tworząc jednocześnie inspirację dla przyszłych pokoleń.

Przypuszczalne popiersie portretowe Plutarcha z Delf

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów