Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Rzymscy nobilowie hodowali mureny w sadzawkach

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Ryby na mozaice rzymskiej
Ryby na mozaice rzymskiej

Arystokracja rzymska miała tak wygórowane potrzeby, że nawet budowała sztucznie sadzawki (piscinae lub vivaria piscorum) na terenie swoich olbrzymich posesji, w których żyły różne gatunki ryb, w tym mureny.

Głównym celem nobilów rzymskich było zapewnienie sobie dostawy świeżych ryb, które po prostu łowiono z sadzawek, a następnie podawano do jedzenia. Prześcigano się co do gatunków ryb, które można było hodować i podawać.

Antyczni Rzymianie zdawali sobie sprawę, że nie należy trzymać wszystkich gatunków ryb w jednym zbiorniku, gdyż mogą się nawzajem pożerać. Między innymi Columella (ok. 4 – ok. 70 n.e.) – autor dzieł poświęconych agrotechnice – wspomina, iż odradza się trzymania agresywnych muren w jednej sadzawce z innymi rybami, gdyż najprościej rzecz ujmując je pożrą1. Atenajos (II-III wiek n.e.) – grecki retor i gramatyk – ostrzegał, że mureny mogą nawet zaatakować rybaka, który chce je złapać2.

Pliniusz Starszy wspomina, że murena (muranea) była hodowana przez rzymskich nobilów: Lucjusza Marcjusza Filippusa, Kwintusa Hortensjusza, Gajusza Hirriusza czy Lucjusza Licyniusza Lukullusa i jego brata Marka. Pierwszym z nich, który zaczął hodować mureny oddzielnie był Gajusz Hirriusz3. Lukullus z kolei zasłynął z pięknych ogrodów – wzorując się na wschodnich wzorach. Co ciekawe, rozkazał m.in. przekopać kanał przez góry niedaleko Neapolu, aby zapewnić dostęp morza do swoich sadzawek i wymieszać wodę słodką ze słoną. W ten sposób mógł trzymać w swoich ogrodach ryby morskie. Poprzez swoje działania zaczęto go określać „Kserkses w todze”, odnosząc się do słynnego wodza perskiego, który kazał przekopać kanał przez cypel Athos, aby jego flota mogła przepłynąć.

Wracając do muren – były one na tyle cenione, że ponoć Marek Krassus czy Hortensjusz, dowiedziawszy się, że ich ulubione moreny wymarły, bardzo to przeżyli i wręcz płakali.

Na koniec warto wspomnieć o niejakim Wediuszu Pollionie, synu wyzwoleńca, który słynął ze swojego złego obchodzenia się z niewolnikami. Ponoć Wediusz Pollion wrzucał niepokornych niewolników do sadzawki z murenami, jako karę za ich występki (m.in. stłuczenie pucharu)4.

Przypisy
  1. Columella, Res rustica, 8.17.2
  2. Atenajos, Uczty mędrców, 7.312d
  3. Pliniusz Starszy, Historia naturalna, 9.81.171
  4. Seneka, O gniewie 3:40; Pliniusz Starszy, Historia Naturalna 9:77; Kasjusz Dion, Historia rzymska, 54.23:1-6
Źródła wykorzystane
  • Walker Harlan, Fish: Food from the Waters
  • Winniczuk Lidia, Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 1983

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się do newslettera

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Księgarnia rzymska

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów