8-letni chłopiec znalazł na pustyni rzymski artefakt sprzed 1700 lat
8-letni chłopiec znalazł na pustyni rzymski artefakt sprzed 1700 lat | Zdjęcie: © Israel Antiquities Authority
Podczas rodzinnej wycieczki po pustyni Negew w Izraelu 8-letni chłopiec dokonał niezwykłego odkrycia. Szukając „ciekawych rzeczy” wśród kamieni, natrafił na niewielki fragment starożytnej figurki, który przez niemal 1700 lat spoczywał na pustynnym terenie. Znalezisko okazało się wyjątkowo rzadkim zabytkiem pochodzącym z IV wieku n.e., czyli z czasów, gdy region znajdował się pod panowaniem Imperium Romanum.
Niepozorny kamień okazał się starożytnym skarbem
Do odkrycia doszło w pobliżu słynnego krateru Ramon na pustyni Negew. Chłopiec zauważył niewielki kamień wyróżniający się nietypowym wyglądem i postanowił pokazać go towarzyszącemu wycieczce archeologowi. Specjalista od razu zorientował się, że nie jest to zwykły kamień.
Artefakt miał zaledwie około 6 centymetrów długości i szerokości, jednak zachowane detale świadczyły o niezwykłej precyzji wykonania. Fragment przedstawia część ludzkiej postaci odzianej w ciężki płaszcz znany w świecie grecko-rzymskim jako himation.
Archeolodzy przypuszczają, że figurka mogła przedstawiać Jowisza – najwyższego boga rzymskiego panteonu. Nie wykluczają jednak innej możliwości. Zdaniem części badaczy może to być również wizerunek Zeusa Duszary, bóstwa czczonego przez Nabatejczyków, którzy przed pojawieniem się Rzymian kontrolowali szlaki handlowe przebiegające przez pustynie Bliskiego Wschodu.
Ostateczna identyfikacja zabytku wymaga dalszych badań.
Odkrycie, które zdarza się niezwykle rzadko
To, co szczególnie zaskoczyło archeologów, to miejsce znalezienia figurki. Większość podobnych artefaktów odkrywana jest podczas profesjonalnych wykopalisk archeologicznych. Tymczasem ten zabytek po prostu leżał na powierzchni pustyni. Eksperci przypuszczają, że przez stulecia był stopniowo odsłaniany przez wiatr, erozję i przemieszczające się piaski. Takie przypadkowe odkrycia należą do wyjątkowej rzadkości, zwłaszcza gdy dotyczą przedmiotów z epoki rzymskiej.
Analiza materiału wykazała, że figurkę wykonano z fosforytu – minerału występującego naturalnie na pustyni Negew. Oznacza to, że artefakt najprawdopodobniej został wykonany lokalnie około 1700 lat temu. W tamtym okresie przez ten region przebiegały ważne szlaki handlowe łączące świat rzymski z dawnymi ziemiami Nabatejczyków.
Pustynia, która dziś wydaje się odludnym miejscem, była w starożytności częścią sieci tras, którymi przewożono przyprawy, kadzidła, tkaniny i inne cenne towary.
Mały odkrywca otrzymał nagrodę
Po zgłoszeniu znaleziska do Izraelskiego Urzędu Starożytności chłopiec został oficjalnie wyróżniony za odpowiedzialne zachowanie i pomoc w ochronie dziedzictwa kulturowego. Archeolodzy podkreślają, że dzięki jego spostrzegawczości udało się uratować kolejny fragment historii starożytnego świata. Choć artefakt ma zaledwie kilka centymetrów, może dostarczyć cennych informacji o życiu religijnym i kontaktach kulturowych na obrzeżach Imperium Romanum niemal siedemnaście stuleci temu.
