Artykuły (Prawo)

Ta strona dostępna jest także w języku: angielski (English)

Prawo starożytnego Rzymu stanowi jeden z najważniejszych fundamentów europejskiej kultury prawnej. W tej kategorii publikujemy artykuły poświęcone rzymskim instytucjom prawnym, ustawodawstwu, sądownictwu oraz zasadom regulującym życie obywateli Imperium Romanum. Omawiamy m.in. prawo cywilne, karne i publiczne, rozwój prawa rzymskiego oraz jego wpływ na późniejsze systemy prawne. Teksty ukazują, jak prawo kształtowało funkcjonowanie państwa i społeczeństwa w świecie antycznym.

Damnatio ad metalla (kara zesłania na prace w kopalni)

Kara zesłania na przymusowe prace w kopalni (damnatio ad metalla, poena metalli), była karą dość powszechnie stosowaną w starożytnym Rzymie. Kara ta nie była znana w okresie republiki. Pierwsze informacje o jej stosowaniu pojawiają się…Więcej

Ius postliminii, czyli prawo powrotu (z niewoli)

Jak wiadomo, starożytny Rzym bardzo często prowadził wojny. Nierzadkie były więc sytuacje, w których rzymscy obywatele dostawali się do niewoli. Na gruncie prawa rzymskiego jeniec wojenny przestawał istnieć jako podmiot. Dostanie się do niewoli (captivitas)…Więcej

Lex Rhodia de iactu (ustawa rodyjska o zrzucie morskim)

Lex Rhodia de iactu to przepisy prawa morskiego, wywodzące się z greckiej wyspy Rodos. Dotyczyły one tzw. zrzutu morskiego (iactus), tj. przypadków, gdy kapitan okrętu (tzw. magister navis) zmuszony był do wyrzucenia za burtę części…Więcej

Kontrakty literalne w prawie rzymskim

Obok kontraktów werbalnych, konsensualnych i realnych w prawie rzymskim funkcjonowały również kontrakty literalne, a więc zawierane na piśmie. Mimo nielicznych źródeł wiemy, iż były one dość różnorodne. Dzięki swojej naturze łatwiej było je wykorzystać do…Więcej

Dzierżawa wieczysta w prawie rzymskim

Z biegiem czasu w prawie rzymskim nastąpiła znaczna ewolucja ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest dzierżawa wieczysta. Pierwotne ius in agro vectigali zostało pod wpływem greckiej emfiteuzy przekształcone w ius emphyteuticum. W ten sposób w V…Więcej

Stypulacja w prawie rzymskim

W prawie rzymskim występowało wiele rodzajów umów i kontraktów, którymi mogły związać się strony. Istniały kontrakty realne, konsensualne, literalne i werbalne. Do kontraktów werbalnych, które polegały na wypowiedzeniu ściśle określonych słów w konkretnych sytuacjach, należało…Więcej

Senatus consultum Silanianum – uchwała zezwalająca na tortury niewolników, których właściciel został zamordowany

W czasie istnienia Republiki Senat miał głównie funkcję doradczą. Jednak po przejęciu władzy przez Oktawiana Augusta w 27 roku p.n.e. rola Senatu uległa zmianie. Od tego czasu instytucja ta miała funkcję ustawodawczą, a przyjęte uchwały…Więcej

Pierwotne sposoby nabycia własności w starożytnym Rzymie

Oprócz pochodnych sposobów nabycia własności, a więc mających miejsce przy udziale poprzedniego właściciela (mancypacja, in iure cessio, tradycja), w prawie rzymskim rozróżniano także pierwotne sposoby nabycia własności. Należały do nich: zawłaszczenie, akcesja, przerobienie, nabycie własności…Więcej

Pojęcie i kategorie rzeczy w starożytnym Rzymie

W prawie rzymskim istniało wiele kategorii, do których mogły należeć rzeczy. Samo pojęcie rzeczy było traktowane bardzo obszernie i mieściło zarówno rzeczy materialne jak i różne pojęcia abstrakcyjne. Krótki opis kategorii pozwoli wyjaśnić pojemność tego…Więcej

Przeniesienie prawa własności w starożytnym Rzymie

W prawie rzymskim aż do czasów Justyniana istniało kilka sposobów na przenoszenie własności. Każdy z nich posiadał inną genezę, był formalny lub nieformalny a zakresy ich stosowania nie pokrywały się. Krótkie wprowadzenie pozwoli wyjaśnić, na…Więcej

Następny

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Odkrywaj tajemnice antycznego Rzymu!

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Klasyczna wersja mobilna