Świątynia Junony Moneta
Dnia 1 czerwca 384 roku p.n.e. zbawca Rzymu Marek Furiusz Kamillus ogłosił budowę świątyni Junony Monety. Budowlę dedykowano w 344 roku p.n.e. na północnym wzniesieniu Kapitolu, gdzie niegdyś – według tradycji – stał dom Manliusza Kapitolinusa , a jeszcze wcześniej zapewne zamek (arx) królów. Przydomek Moneta znaczy Ostrzegająca, Doradzająca, od łacińskiego słowa monere.
Junona Moneta jest to drugie imię używane w odniesieniu do bogini Junony. Junona Moneta była strażniczką skarbu państwa. Pierwotnie, przez cztery wieki, w świątyni wybijano monety. Później w w pobliżu Koloseum – za panowania Domicjana – powstała mennica państwowa.
Przy świątyni trzymano gęsi, które były świętym ptakiem tej bogini, jako symbol czystości i przywiązania do domu oraz czujności. To zgodnie z tradycją te ptaki zaalarmowały broniących się Rzymian na Kapitolu przed atakiem Galów w 390 roku p.n.e.
Słowo „moneta” jest po dziś dzień nazwą pieniądza metalowego.
- Manliusz Kapitolinus był bohaterem Rzymian, który jako pierwszy usłyszał gęgot gęsi i zaalarmował Rzymian o nachodzących znienacka Galach. Uratowanie Kapitolu przed zdobyciem przysporzyło mu wielką popularność. Z czasem został oskarżony o próby dokonania przewrotu i uznania się królem. Karą była śmierć, a jego dom na Kapitolu został zniszczony.
- Peter J. Aicher, Rome Alive: A Source-Guide to the Ancient City, Volume I
- Tytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta, VI.20.9
