Kult Kybele w Corbridge (UK)… i Lovecraft

Corbridge (Coria/Corstopitum) to dawny rzymski fort i zarazem miasto położone w strefie Wału Hadriana (obecnie hrabstwo Northumberland w Wielkiej Brytanii). Odkryto tam m. in. świadectwa wywodzącego się z Azji Mniejszej kultu bogini Kybele – frygijskiej bogini płodności, będącej również opiekunką miast w czasie wojny.

W 1913 roku w jednym z kanałów wentylacyjnych wschodniego spichlerza w Corbridge odnaleziono fragment ołtarza z piaskowca datowanego na lata 43 – 410 r. n.e. Z tyłu ołtarza wyrzeźbiono głowę Hermesa Hegemoniosa w uskrzydlonym hełmie. W górnej części po obu stronach zachowały się głowy pogrążonych w żałobie mężczyzn w czapkach frygijskich: boga Attisa i niekiedy utożsamianego z nim księżycowego boga Mena. Obydwaj stanowią prawdopodobnie asystę Panthei – Wszech-bogini identyfikowanej z Kybele i Wielką Macierzą – której dedykowana jest częściowo zachowana inskrypcja:

Ḅ(ona) F(ortuna)
Deae
Pantheae
[…]

Zachowany fragment można przetłumaczyć jako: [z życzeniami] dobrego szczęścia – [dla] bogini Panthei.

W samym Corbridge odnaleziono także górną część glinianej figurki przedstawiającej boginię Kybele siedzącą na tronie, odzianą w tunikę i płaszcz, w nakryciu głowy w typie corona muralis. Jest to wizerunek bogini-opiekunki miasta.

Ciekawostką jest fakt, że Corbridge i jego okolice, zwłaszcza Hexham Priory, stanowiły prawdopodobnie inspirację dla jednego z bardziej archeologicznych w klimacie opowiadań H. P. Lovecrafta pod tytułem Szczury w murach (1923 r.). Corbridge (Corchester) zostało przez pisarza przekształcone w Anchester, a położone nieopodal Hexham Priory – w Exham Priory.

W opowiadaniu pojawia się m. in. wątek kultu Kybele – jak można się spodziewać po Lovecrafcie, w wyjątkowo mrocznym wydaniu – a także wzmianka o poświęconej bogini, niekompletnej inskrypcji wykutej w kamieniu oraz o znajdujących się w podziemiach ogromnych spichlerzach.