Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Krzesło kurulne

Drewniane krzesło kurulne
Drewniane krzesło kurulne (wykonane współcześnie; zdjęcie zrobione przez autorkę)

Krzesło kurulne (sella curulis) to składany stołek o skrzyżowanych prostych bądź wygiętych nogach, pierwotnie pozbawiony oparcia. Znany był wielu kulturom starożytnym basenu Morza Śródziemnego m.in. Grekom czy Egipcjanom (przez Jedwabny Szlak dotarło aż do Chin). Starożytni Rzymianie przejęli go najprawdopodobniej od Etrusków.

Krzesła kurulne wykonywano z różnych materiałów – od kości słoniowej przez różne gatunki drewna na metalu skończywszy. Często wyściełane były jedwabiem lub skórami, ozdabiane rzeźbami zwierząt i inkrustowane.

Niewielu mogło na nich siadać, stanowiły bowiem symbol władzy i były przeznaczone jedynie dla najważniejszych osób w państwie: za czasów królestwa byli to monarchowie, za republiki najwyżsi urzędnicy tacy jak konsulowie czy pretorzy (tzw. magistratus curules) i dyktatorzy, zaś po nastaniu cesarstwa oczywiście cesarze.

Za czasów swoich rządów Juliusz Cezar miał na wyłączność krzesła kurulne poustawiane w najważniejszych częściach miasta Rzymu.

Mimo swojego prestiżowego charakteru krzesła kurulne były dosyć niewygodne, a bywało też, że sprawiały problemy. Taka nieprzyjemna sytuacja przypadła w udziale pierwszego cesarza Oktawiana Augusta podczas uroczystego otwarcia Teatru Marcellusa. Wtedy to przed rozpoczęciem inauguracyjnego spektaklu krzesło kurulne, na którym miał zasiąść Pierwszy Obywatel, złożyło się, co sprawiało, że upadł na ziemię na oczach zebranych senatorów i obywateli. Ten bądź co bądź nieistotny incydent musiał mimo wszystko wywrzeć wrażenie na współczesnych, skoro pamięć o nim przetrwała do dzisiaj.

W późniejszych wiekach krzesło kurulne, które zaczęto nazywać krzesłem Dantego, przechodziło różne zmiany (m.in. powszechne stało się dodawanie mu oparcia). W średniowieczu i renesansie wciąż było uważane za mebel przeznaczony dla wyższych sfer często używany przez arystokrację i zwierzchników Kościoła.

Autor: Iwona Szul-Mędrzycka
Źródła wykorzystane
  • https://www.antyki-bronisze.pl/ciekawostki/krzesla-kurulne-44818 dostęp: 09.02.2026 18:50
  • Beard Mary, Cesarz Rzymu, Poznań 2024

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM

Odkrywaj tajemnice antycznego Rzymu!

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się do newslettera

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Księgarnia rzymska

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów