Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Sarkofag – skąd nazwa?

Rzymskie sarkofagi w Wormacji (Niemcy).
Rzymskie sarkofagi w Wormacji (Niemcy).

Sarkofagi powstały po to, aby móc chować ciała w kamiennych trumnach, które mogły stać na powierzchni ziemi. W ten sposób możliwym było zaoszczędzenie miejsca na cennych gruntach w skalistych okolicach – nie trzeba było „marnować” ich na cmentarze, gdyż kamienne sarkofagi można było ustawiać na nieużytecznych, z punktu widzenia rolniczego, skałach.

Słowo „sarkofag” z języka greckiego znaczy dosłownie „pożeracz ciała”; a wynika z tego że historyk grecki Herodot błędnie wierzył, że właściwość „pożerania mięsa” zależy m.in. od rodzaju kamienia, z którego wykonany jest sarkofag – ponoć niektóre rodzaje wapienia miały takie działanie.

Zlatynizowana nazwa – sarcophagus – została rozpropagowana przez Pliniusza Starszego i wywodzi się ze sposobu pochówku zmarłych, który stosowany jest do dziś w niektórych rejonach Grecji i Azji Mniejszej. Polega on na tymczasowym składaniu ciał w kamiennej trumnie (sarkofagu) na około siedem lat. Po tym czasie, kiedy zwłoki są już zazwyczaj całkowicie oczyszczone z tkanek miękkich, zwyczaj nakazuje wydobyć z sarkofagu pozostałe kości, które uroczyście chowane są ponownie, np. wmurowywane w ścianę w urnie. Sam sarkofag zaś posłużyć może następnemu zmarłemu.

Sarkofagi były powszechnie stosowane w antycznym Rzymie od III do I wieku p.n.e. Od II wieku n.e. (dokładniej panowania Trajana) upowszechniły się trumny wykonane z marmuru zdobione na bokach reliefami o tematyce mitologicznej. W III wieku n.e. dominowała tematyka historyczna, a wieka zdobiono dwuspadowym daszkiem lub portretem zmarłego. Większość rzymskich kamiennych trumien zostało zaprojektowanych tak, aby stanąć pod ścianą – tzn. dekorowano jedynie trzy strony sarkofagu.

W III-IV wieku n.e. zwyczaj stawiania sarkofagów przejęli wcześni chrześcijanie.

Źródła wykorzystane
  • Mont Allen, Sarcophagus, [w:] The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome, 2010
  • Witold Szolginia, Architektura, Warszawa 1992

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów