Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Haruspicje – wróżby z wnętrzności

Etruskie inskrycje na wykonanej z brązu wątrobie owcy z Piacenzy
Etruskie inskrycje na wykonanej z brązu wątrobie owcy z Piacenzy. | Zdjęcie: Lokilech | Na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported

Haruspikowie (Haruspices) byli to kapłani, którzy działali dawno temu. Pierwotnie występowali oni w państwie Mari (północna Mezopotamia) oraz u Hetytów. Potem haruspicy pojawili się w Etrurii. Od Etrusków przejęli ich antyczni Rzymianie. Haruspikowie pojawiać się zaczęli w Rzymie od czasu wojen punickich (połowa III wieku p.n.e.). Haruspikowie udzielali rad zarówno państwu jak i osobom prywatnym. 

Podstawowym zadaniem haruspików było interpretowanie woli bogów na podstawie kształtu wątroby zwierząt ofiarnych. Najczęściej z ich usług korzystali wodzowie, którzy chcieli ocenić przychylność bogów dla swoich działań bojowych. Cesarz Klaudiusz  (znany ze swojego zamiłowania do historii i czasów etruskich) powołał pierwsze oficjalne kolegium haruspików, w skład którego wchodziło sześćdziesięciu ekwitów – na ich czele stał niejaki haruspex maximus. Ponoć kolegium działało aż do V wieku n.e. Później Aleksander Sewer utworzyć miał katedrę haruspicji.

Haruspikowie swoje interpretacje kształtowali bazując na panujących zasadach i kanonie wiedzy. M.in. wyróżniano 16 rejonów nieba i 40 pól odpowiadających wpływom bogów. Bazując na wątrobie i tej wiedzy mogli ocenić wolę bogów. Ich specjalność zaliczano do tzw. disciplina etrusca, którą uważano za szczególnie świętą i czcigodną.

Źródła wykorzystane
  • Mircea Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, Warszawa 1994
  • Jean-Claude Fredouille, Słownik cywilizacji rzymskiej
  • Oktawiusz Jurewicz, Lidia Winniczuk, Starożytni Grecy i Rzymianie w życiu prywatnym i państwowym, Warszawa 1968
  • Maciej Popko, Mitologia hetyckiej Anatolii, Warszawa 1987
  • Józef Wolski, Historia powszechna. Starożytność, Warszawa 2002

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów