Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Rzymskie okulary przeciwsłoneczne

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Neron, autor Cesares de Roma
Neron, autor Cesares de Roma

Według przekazów Pliniusza Starszego cesarz rzymski Neron w trakcie walk gladiatorów spoglądał na arenę przez wklęsły szmaragd. W ten sposób niwelował blask słońca oraz swoją krótkowzroczność. 

Uważa się, że mogły to być pierwsze okulary przeciwsłoneczne. Antyczni Rzymianie bardzo cenili sobie szmaragdy (smaragdus), zielone kamienie szlachetne.

Warto nadmienić, że starożytni Rzymianie, podobnie jak ludzie średniowiecza, nie potrafili precyzyjnie rozróżniać niektórych minerałów i dlatego generalnie wszystkie zielone piękne kamienie nazywali szmaragdami, czerwone rubinami, a niebieskie szafirami. Mimo, że antyczne źródła rzeczywiście wspominają o szmaragdzie Nerona, dzisiaj panuje opinia, że w rzeczywistości Neron używał innego przezroczystego kamienia o pięknej zielonej barwie, np. oliwinu.

Pliniusz Starszy w „Historii naturalnej” zaznacza, że szmaragdów jest 12 rodzajów, a równocześnie wskazuje, że wyróżniają się z nich egipskie i scytyjskie, ponieważ nie można ich zarysować. Prawdziwy szmaragd (odmiana berylu) ma bardzo wysoki współczynnik twardości (bliski 8 w skali Mohsa), więc rzeczywiście trudno go zarysować. To by oznaczało, że pozostałych 10 odmian szmaragdów, które wskazuje Pliniusz, to inne szlachetne kamienie barwy zielonej o niższej twardości – np. zielone chryzolity (oliwin) lub turmaliny. Tym samym słowa „szmaragd” użytego przez Pliniusza w odniesieniu do „okularu” Nerona nie można odczytywać ściśle według naszych dzisiejszych kryteriów, a raczej szeroko – po prostu jako przezroczysty zielony kamień.

Źródła wykorzystane
  • Pliniusz Starszy, Historia naturalna, 37.16

Wpis został uzupełniony o informacje dostarczone przez Pana Michała Kubicza.

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się do newslettera

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Księgarnia rzymska

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów