Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Summa rudis – sędzia walk gladiatorów

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Mozaika rzymska ukazująca walkę gladiatorów oraz sędziego
Mozaika rzymska ukazująca walkę gladiatorów oraz sędziego

Na arenie między walczącymi gladiatorami występował sędzia (summa rudis), który nadzorował walkę i mógł ją zatrzymać, jeżeli któryś z gladiatorów został poważnie ranny lub stosował nielegalne „zagrania”, zachęcać gladiatorów do odważniejszej walki lub przekazać decyzję o zwycięstwie sponsorowi igrzysk (editor).

Sędziowie nosili długie laski/rózgi (rudes), którymi wskazywali nielegalne ruchy lub popędzali walczących. Ubrani byli w białe tuniki z bordowymi obramowaniami (clavi). Na arenie mógł dodatkowo występować drugi arbiter secunda rudis. Najczęściej sędziami walk gladiatorów zostawali emerytowani oraz wyzwoleni gladiatorzy.

Uważa się, że walki między gladiatorami toczyły się według pewnych reguł. Nie znamy ich do końca wiele, ale niektóre są jasne. Na przykład sędzia mógł ogłosić przerwę w pojedynku (diludium), jeżeli tarcza lub fragment zbroi połamały się lub odpadły. Wówczas zbrojmistrz mógł naprawić uszkodzenia. Summa rudis miał także obowiązki. Udzielał głośno porad i poleceń dotyczących ataku lub obrony. Jeżeli gladiator nie stosował się do zaleceń lub unikał walki, należało przerwać walkę i wymierzyć chłostę zawodnikowi.

W Ankarze (Turcja) natrafiono na inskrypcję, gdzie został wspomniany summa rudis o imieniu Aelius, który wcześniej był słynnym gladiatorem, a za swoją postawę otrzymał obywatelstwa kilku miast greckich. W Amisus (Turcja) jeden z nagrobków wspomina sędziego, który zmienił wynik starcia na niekorzyść zwycięzcy, w wyniku czego zginął niejaki Diodorus. Napis brzmi: „Tutaj leżę zwycięski, nieszczęsny Diodorus. Po pokonaniu mojego przeciwnika Demetriusza nie zabiłem go od razu. Jednak zabójcze przeznaczenie i przebiegła zdrada summa rudis zabiły mnie…”1.

The inscription reads:

Przypisy
  1. Tłumaczenie własne z języka angielskiego.
Źródła wykorzystane
  • M. C. Bishop, Gladiators: Fighting to the Death in Ancient Rome
  • Michael Grant, Gladiatorzy, 1980

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów