Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Wyzysk prowincji w państwie rzymskim

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Poncjusz Piłat w filmie "Pasja".
Poncjusz Piłat w filmie "Pasja".

Namiestnicy prowincji rzymskich mieli taką władzę, że mogli podporządkowane sobie terytorium wykorzystywać w sposób absolutny. Taka sytuacja miała miejsce praktycznie przez cały okres istnienia państwa rzymskiego, jednak szeroką wiedzę mamy zwłaszcza o I wieku p.n.e. Rzadko wówczas zdarzał się sprawiedliwy i rozsądny administrator, przykładu Cycerona.

Cyceron tak scharakteryzował stosunki panujące na prowincjach:

Wszystkie prowincje płaczą, wszystkie ludy niezawisłe żalą się, wszystkie królestwa uskarżają się na nasza chciwość i gwałt; nie ma tak oddalonego miejsca na ziemi, gdzie by nie sięgnęła samowola i niesprawiedliwość naszych urzędników. Nie oręża i nie wojny musi Rzym obawiać się ze strony obcych ludów, lecz skarg, łez i żalów.

W skutek zdzierstw w prowincjach znacznie wzrastały majątki arystokracji. Ludność zamieszkująca na prowincjach była nierzadko zobligowana przez namiestnika do płacenia wysokich podatków na rzecz państwa i zapełniania prywatnego skarbca.

Samowola administratorów nie pozostawała jednak bez odzewu ze strony bardziej moralnych elit. W republikańskim Rzymie ukształtowały się procesy o zdzierstwa (de repetundis). Przed trybunał trafiało wielu rzymskich polityków: w 69 roku p.n.e. propretor Galii Narboneńskiej Marek Fontejusz, w 66 historyk i mówca Gajusz Licyniusz Macer oraz Dundanius czy trybun ludowy Maniliusz. W 65 roku p.n.e. przed trybunałem stawia się Katylina za malwersacje i zdzierstwa w Afryce; w 63 roku Gajusz Kalpurniusz Pizon oskarżony został o nadużywanie władzy w Galii Narboneńskiej; a w 59 roku Lucjusz Waleriusz Flakkus za działania w Azji.

Nie zawsze jednak  stawali winni przed sądem. Zdarzało się, że były namiestnik uniknął procesu za sprawą wpływowego przyjaciela – np. Salustiusz przy pomocy Cezara.

Źródła wykorzystane
  • Kumaniecki Kazimierz, Historia kultury starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 1965

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów