Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Artykuły (Inne)

Inne tematy to kategoria gromadząca artykuły związane ze starożytnym Rzymem i światem antycznym, które nie mieszczą się w głównych działach tematycznych serwisu. Znajdziesz tu różnorodne teksty dotyczące ciekawostek historycznych, interpretacji źródeł, popkultury, badań naukowych oraz zagadnień pobocznych, uzupełniających wiedzę o Imperium Romanum. To przestrzeń na nietypowe zagadnienia i treści rozszerzające obraz antycznego świata.

Crupellarius – zapomniany typ gladiatora rzymskiego i jego ciężkie uzbrojenie segmentowe

Crupellarius jest typem gladiatora, o którym zapomnieli badacze antycznego Rzymu. Prawdopodobnym powodem takiego stanu rzeczy jest skąpa baza źródłowa i mity, które wokół niego narosły. Wielu historyków takich jak między innymi Konstantin Nosow, bezrefleksyjnie powtarza w swych publikacjach, przeczytane u Tacyta tezy, według których zbyt ciężkie uzbrojenie crupellariusa, uniemożliwiało mu atak i skazywało go wyłącznie na działania defensywne.

Figurka Crupellariusa z Versigny

„Rozmyślania” Marka Aureliusza: filozofia stoicyzmu w codziennym życiu cesarza

Marek Aureliusz, rzymski cesarz panujący w latach 161-180 n.e., nie tylko zapisał się w historii jako sprawiedliwy władca, ale także jako jeden z najwybitniejszych filozofów starożytności. Jego dzieło Rozmyślania (Meditationes) to zbiór refleksji, które napisał głównie dla siebie, aby pielęgnować swoje wewnętrzne życie. Jest to niezwykle intymny zapis myśli, które odnoszą się do codziennych zmagań, rozważań nad naturą człowieka i świata oraz nad sensem życia. Rozmyślania są głęboko zakorzenione w filozofii stoickiej, a zarazem stanowią praktyczny przewodnik po etyce i moralności.

Marek Aureliusz

Recenzja: „Those About To Die” – w jakim stopniu serial jest zgodny z historią?

„Those About to Die” to najnowszy serial, który przenosi widza do świata antycznego Rzymu, a mianowicie roku 79 n.e. i czasu rządów cesarza Wespazjana. Premiera serialu, który można obejrzeć na platformie Amazon Prime, miała miejsce 18 lipca 2024 roku. Co możemy powiedzieć o serialu z perspektywy historycznej? Do jakiego stopnia zachowano zgodność z wiedzą naukową i źródłami antycznymi?

Those About to Die

Rzym 2.0, czyli jak renesans odkrył starożytność na nowo

Gdy w 476 roku germański wódz Odoaker zdetronizował nieletniego cesarza Romulusa Augustusa, Cesarstwo Rzymskie w praktyce przestało istnieć. Wraz z tym wydarzeniem wiele dokonań starożytności przepadło – niektóre bezpowrotnie, inne popadły w zapomnienie na  setki lat. Dopiero z nastaniem renesansu w europejskich społecznościach przyszły na tyle poważne zmiany, iż na szerszą skalę znów zwrócono się w stronę osiągnięć dawnych Rzymian. Jakie zatem były przyczyny oraz następstwa renesansu?

Posąg Antinousa

„Indiana Jones i artefakt przeznaczenia” – mechanizm z Antykithiry i kod Polibiusza

Od 30 czerwca w kinach możecie zobaczyć najnowszą część o jednej z najpopularniejszych postaci filmowych archeologów – Indianie Jonesie – w filmie „Indiana Jones i artefakt przeznaczenia”. Co ciekawe, pierwszy raz w tej hollywoodzkiej produkcji historycznej poruszony został wątek starożytnego Rzymu, który mnie szczególnie interesuje. Dlatego, niniejszy artykuł poświęcony będzie porównaniu interpretacji, stworzonej na potrzeby filmu przez scenarzystów, historii mechanizmu z Antykithiry, z tym co możemy znaleźć w źródłach historycznych lub najnowszych badaniach archeologów.

Indiana Jones i artefakt przeznaczenia

Rekonstrukcja rzymskiego legionisty w filmach o tematyce biblijnej

Jednym z bardziej znanych wydarzeń w historii ludzkości, jest bez wątpienia ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa na początku lat trzydziestych I wieku n.e. Z tego powodu wraz z rozwojem kinematografii, powstało wiele dzieł mających ukazać życie Chrystusa: jego narodziny, nauczanie, śmierć i zmartwychwstanie. W większości  tych dzieł ukazani są żołnierze rzymscy, a konkretnie – legioniści, którzy przez większość czasu występują jedynie jako tło.

Testudo

Ślady po obecności antycznych Rzymian na Ukrainie

Na Ukrainie znaleźć możemy pozostałości po obecności antycznych Rzymian, jak i dowody na zażyłe kontakty handlowe z ludami zamieszkującymi stepy ukraińskie – Sarmatów czy Scytów. Jednym z najbardziej obfitych w rzymskie znaleziska jest Półwysep Krymski.

Pozostałości po rzymskim obozie w Charaks

Geneza i rozwój teologii zwycięstwa w starożytnym Rzymie

Wojna należy do najbardziej radykalnych działań, jaką może podjąć społeczność ludzka. Wśród dawnych społeczeństw tego typu zachowania były najczęściej postrzegane w kontekście religijno-magicznym. Ludzie przebłagiwali bogów przed rozpoczęciem konfliktu, a późniejsze zwycięstwa czy też porażki przypisywano ich bezpośredniej interwencji. Nie inaczej funkcjonowały społeczeństwa starożytnych Greków i Rzymian.

Fresk z Pompejów przedstawiający boginie Wiktorię

Biblioteki publiczne w świecie rzymskim

Słowo „bibliotek” (gr. βιβλιοθήκη, pochodzące od greckich wyrazów βιβλίον i θήκη, kolejno tłumaczonych jako książka i zbiornik) funkcjonuje w języku polskim jako nazwa na liczny księgozbiór, zarówno o charakterze prywatnym, będącym dziełem samodzielnego kolekcjonera, jak i publicznym, w postaci państwowej instytucji z wolnym dostępem do zbioru, który regulują określone dla danej placówki zasady. Ta XX-wieczna definicja znacząco odbiega od sposobu funkcjonowania bibliotek i pojmowania ich idei w okresie istnienia starożytnego Rzymu.

Ruiny Biblioteki Celsusa w Efezie

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów