Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Ave Caesar morituri te salutant! – jak często wypowiadali te słowa gladiatorzy?

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Naumachia, Ulpiano Checa
Naumachia, Ulpiano Checa

Ave Caesar morituri te salutant! („Witaj Cezarze, idący na śmierć cię pozdrawiają!”) to pozdrowienie do cesarza, jakie mieli wygłaszać gladiatorzy na arenie przed walką. O istnieniu tego zawołania wiemy dzięki zachowanemu dziełu Swetoniusza. Pytanie tylko czy zawsze je wygłaszano przed walką?

Do kultury masowej przeszła scena walki z filmu „Gladiator”, w której to rywal Maximusa – Tigris z Galii – wypowiada słynne słowa Ave Caesar morituri te salutant! do cesarza Kommodusa.

Sformułowanie to jednak zostało mocno spopularyzowane w kulturze. Bazując na źródłach należy jasno stwierdzić, że posiadamy jedynie jedno pierwotne źródło, gdzie zostało to wspomniane. Swetoniusz w swojej biografii Klaudiusza opisuje pozdrowienie, jakie mieli wygłosić jeńcy i skazańcy do cesarza Klaudiusza w roku 52 n.e., przed walką na wodach (tzw. naumachia) Jeziora Fucyńskiego. Władca miał na to odpowiedzieć Aut non („albo i nie”), co ponoć zmuszeni do walki mężczyźni uznali za ułaskawienie i nie chcieli dalej walczyć. Cesarz ponoć był już bliski wykorzystania swoich pretorian, katapult i balist do ukrócenia nieposłuszeństwa; jednak finalnie udało mu się nakłonić ich do walki.

Wydarzenie to powtarza Kasjusz Dion oraz Tacyt, który jednak pomija zawołanie. Nie posiadamy żadnych innych źródeł, które wspominałyby to pozdrowienie, co dowodzi że po prostu było to jednorazowe wydarzenie.

Źródła wykorzystane
  • Swetoniusz, Klaudiusz, 21

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów