Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Ara Pacis

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Ara Pacis jest potwierdzeniem boskości rodu Julianów i wywodzenia się ich z mitu o Romulusie.

Ara Pacis (Ołtarz Pokoju), zwany także Ara Pacis Augustae konsekrowany 4 lipca 13 roku p.n.e., ukończony 30 stycznia 9 roku p.n.e., w dniu urodzin żony Augusta – Liwii. Do jego zbudowania wykorzystano marmur pochodzący z miasta Carrara. Wzniesiony jako wyraz wdzięczności po zakończeniu długotrwałych działań wojennych. Cesarz Oktawian August ślubował jego wzniesienie w 13 roku p.n.e.

O samej budowli wspomina sam cesarz August w swojej autobiografii Res Gestae Divi Augusti („Czyny Boskiego Augusta”). Możemy z niej także dowiedzieć się o szeregu innych osiągnięć autora, korzystnych dla całego państwa Rzymskiego. Poniżej fragment o Ołtarzu Pokoju:

[…] Gdy wróciłem do Rzymu z Hiszpanii i Galii, z sukcesem osiągnąwszy powodzenie w tych prowincjach, […] senat głosował za poświęceniem Ołtarza Pokoju w świątyni na Polu Marsowym za mój powrót i zobowiązał sędziów, kapłanów i Westalki Dziewice do odprawienia dorocznych ofiar.

Res Gestae Divi Augusti, 12.2

Oryginalnie Ołtarz znajdował się na Campus Martius (Pole Marsowe), tuż przy Via Flamina. Wybór takiej lokalizacji, gdzie w pobliżu ma swoje koryto rzeka Tybr oraz gdzie grunt jest nasiąknięty wodą, dla tak monumentalnej budowli może zastanawiać. Są różne przypuszczenia co do motywu wyboru tego miejsca. Jeden z nich mówi o tym, że lustro rzeki było o wiele niżej, niż ma to miejsce obecnie. Drugi, że zadecydowały o tym względy propagandowe (pokój zwyciężył wojnę – Pole Marsowe). Propagandowy jest na pewno fakt, że Ara Pacis był częścią słonecznego zegara. Jak to możliwe? Stojący przed frontowym wejściem słup przywieziony z Egiptu zwany Obeliskiem Augusta (Horologium Augusti), 23 września rzucał cień na Ołtarz Pokoju, a w tym to właśnie dniu wypadają urodziny Boskiego Augusta. Należałoby jeszcze wspomnieć, że ów obelisk posiadał inskrypcję, która mówi o zwycięstwie Oktawiana nad Markiem Antoniuszem i Kleopatrą w bitwie pod Akcjum.

Wizerunek Świątyni Janusa.

Są dwa poglądy co do inspiracji, wzorów Ara Pacis:

  • Ołtarz Dwunastu Bogów (V wiek p.n.e.), mieszczący się na Ateńskiej agorze. Drzwi po przeciwnych stronach, ołtarz znajdujący się na środku, otoczony ścianą z płaskorzeźbami.
  • Świątynia Janusa (III wiek p.n.e.), mieszcząca się na Rzymskim Forum. Tradycja nakazywała aby drzwi do świątyni były przez cały czas prowadzenia wojen otwarte. Dopiero gdy walki zostawały zakończone i nastawał pokój, można było je zamknąć. Za panowania Oktawiana, uczyniono to aż trzykrotnie.

Podsumowując, za inspirację powstania Ara Pacis można uważać grecką budowle (jej kształt) oraz Świątynię Janusa (jej zdobienia; zamknięte drzwi, symbol pokoju).

Istnieje jeszcze jedno, interesujące podejrzenie, że Ołtarz Pokoju powstał w miejsce drewnianej budowli. Otóż w środku, na wewnętrznych ścianach, widoczne są listwy, które wyglądają jak drewniany płot. Nad nim widać girlandy, przyczepione do pilastrów a między nimi czaszki byków złożonych w ofierze. Również fakt konsekrowania nieukończonej budowy i konieczność składania corocznej ofiary, może na to wskazywać, że faktycznie tak było.

Budowla

Ołtarzu Pokoju wewnątrz.
Untapped cities

Ołtarz Pokoju jest to marmurowa budowla postawiona na planie prostokąta o wymiarach 11, 6 na 10, 6 metrów. Wysokość ścian bocznych wynosi 6, 35 metra. Zewnętrzny mur składa się z trzech części. Najniższa część, stylobat, ma wysokość 1, 49 metra i obramowana została profilowanym gzymsem. Powyżej ściany zdobi fryz złożony z liści i łodyg akantu oraz łabędzi. Najwyższa część muru ozdobiona jest płaskorzeźbami przedstawiającymi cesarza Augusta w otoczeniu rodziny, dostojników państwowych podczas procesji z okazji konsekracji ołtarza oraz sceny mitologiczne i alegoryczne (w tym na przykład personifikacji Matki Ziemi w otoczeniu żywiołów). Postacie przedstawione są tutaj w profilu lub trzech-czwartych w ruchu na dwóch, a nawet trzech planach.

Wysokość fryzu figuralnego wynosi 1, 55 metra. Przez przejście w murze umieszczone od strony via Flaminiawchodzi się na dziedziniec. Od strony wewnętrznej otaczający dziedziniec mur ozdobiony jest płaskorzeźbami stanowiącymi kompozycję złożoną z kwiatów, owoców i bukranionów. Na podwyższenie, na którym umieszczony jest sam ołtarz, prowadzą schody umiejscowione po stronie zachodniej i rampa po stronie wschodniej. Ołtarz zdobi skromny i jednoplanowy fryz (tzw. Mały Fryz) przedstawiający procesję westalek z kapłanem oraz lirnikami. Relief znajdujący się po obu stronach muru jest bogatszy. Najwspanialej ozdobiona jest ściana zewnętrzna.

Fragment reliefu przedstawiającego procesję rodziny Augusta.
Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

Ołtarz został zrekonstruowany w XX wieku w pobliżu miejsca pierwotnej lokalizacji. W stosunku do swojego wcześniejszego położenia obrócony jest o 90 stopni.

Źródła wykorzystane

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się do newslettera

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Księgarnia rzymska

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów