Ciekawostki starożytnego Rzymu

Kiedy myślimy o zwierzętach, które najbardziej wpłynęły na losy ludzkości, najpewniej na pierwszym miejscu stawiamy konie – wszak to na ich grzbietach przemieszczały się armie, władcy, a w końcu i rzesze zwykłych ludzi. Być może pomyślelibyśmy o psie – pierwszym udomowionym zwierzęciu w historii. Ale w tych rozważaniach często zapominamy o innym, niepozornym stworzeniu, którego rola była nie mniejsza, a może nawet jeszcze bardziej znacząca niż wyżej wymienionych. Osioł, odkąd został udomowiony w Północnej Afryce ok. 6000 r. p.n.e., stał się najważniejszym zwierzęciem jucznym w dziejach starożytności.

Rzymianie podejmowali decyzje polityczne i wojenne na podstawie obserwacji lotu i zachowania ptaków! W starożytnym Rzymie praktyka ta zwana była auspicjami (łac. auspicium, od avis, ptak + specere, patrzeć). Auspicje były obowiązkowym rytuałem przed podjęciem ważnych decyzji, takich jak rozpoczęcie wojny, wybór konsula czy założenie miasta. Specjalnie wyznaczeni kapłani – augurzy – stali z zakrzywioną laską rytualną zwaną lituusem pod wyznaczonym obszarem nieba i obserwowali kierunek lotu, liczbę i gatunek ptaków.

W jednych z najpotężniejszych lat, gdy Rzym rozciągał swoje granice od Brytanii po Syrię, gdy Juliusz Cezar przemawiał na Forum i gdy legiony deptały kurz dróg ciągnących się w stronę Eufratu, istniała choroba, której żaden triumfator nie potrafił pokonać. Nie było wtedy ani skutecznej wiedzy, ani cudownej receptury, tylko doświadczenie i instynkt, a jednak każdy Rzymianin znał jej imię, choć wypowiadane nie tak, jak my dziś.

Poemat Aleksandra (stgr. Ἀλεξάνδρα), enigmatyczne i najbardziej zawiłe dzieło starożytności, już za swoich czasów stanowiło czytelnicze wyzwanie. Dzieło powstało najprawdopodobniej w III wieku p.n.e. i już wtedy wpisano je na listę szkół Grecji i Rzymu. Autorstwo przypisuje się twórcy Lykofronowi z Chalkis, choć w tej kwestii historycy wciąż toczą spory. Głównym powodem tych dyskusji są znajdujące się w Aleksandrze enigmatyczne wzmianki o Rzymie, zapowiadające jego przyszłą potęgę. Dzieło intryguje – jest pełną zagadek i trudnych słów wizją o upadku Troi oraz dalszych kolei losów mitycznych herosów wypowiedzianą ustami wieszczki Kasandry.