Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Ciekawostki starożytnego Rzymu

Świat starożytnych Rzymian obfitował w niezwykłe, a niekiedy wręcz zaskakujące fakty. Wiedzę o życiu codziennym, obyczajach i mentalności Rzymian czerpiemy przede wszystkim z dzieł pozostawionych przez pisarzy i historyków antycznych. To właśnie dzięki nim poznajemy informacje, które dziś potrafią zdumiewać — czasem wręcz trudno w nie uwierzyć. Poniżej zebrano ciekawostki, które ukazują mniej znane i nieoczywiste oblicze świata rzymskiego.

Zachęcam do przesyłania własnych propozycji oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości.

Wzmianka Plutarcha o Domicjanie

Żywoty sławnych mężów to jedno z najbardziej fascynujących dzieł starożytnych. Jego autor, Plutarch z Cheronei (ok. 46 – ok. 120 n. e.), zestawia w nim sylwetki znanych Greków i Rzymian. Opisując te postacie, skupia się głównie na ich czynach, charakterze i anegdotach z nimi związanych. Jego dzieło nie jest jednak pozbawione bardzo interesujących dygresji na temat osób i wydarzeń jemu współczesnych. Jedną z nich jest ciekawa wzmianka na temat cesarza Domicjana, którego panowanie przypadało na lata 81-96 n.e. Choć Plutarch pisze swoje dzieło już dobre kilka lat po zamordowaniu cesarza, to zapewne pamięta on czasy jego panowania i wyraża swoją krótką opinię o tym princepsie.

Domicjan

Gryf na rzymskim fresku

Rzymski fresk z Willi Misteriów w Pompejach, ukazujący gryfa. Scena przedstawia członka ludu Arimaspów, który podkrada złoto gryfowi. Obiekt datowany na połowę I wieku p.n.e. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

Gryf na rzymskim fresku

Rzymska rzeźba głowy kobiety

Rzymska rzeźba głowy kobiety, zapewne bogini Junony Sospity (zbawczyni). Jej atrybutami była kozia skóra z rogami, która znajdowała się na głowie rzeźby. Zachowana głowa była częścią większej kompozycji. Obiekt jest datowany na I wiek p.n.e. i wykonany jest z marmuru. Artefakt znajduje się w Ny Carlsberg Glyptotek w Kopenhadze (Dania); odkryto zapewne w Tusculum (Włochy).

Rzymska rzeźba głowy kobiety

„Ludzkie latarnie” – mroczna praktyka starożytnego Rzymu

Brutalność i okrucieństwo często kojarzą się ze starożytnym Rzymem, a jednym z najbardziej przerażających zwyczajów był zwyczaj wykorzystywania skazańców jako „ludzkich latarni”. Jak wyglądał ten okrutny sposób karania i co mówi o mentalności rzymskiego imperium? O tym w poniższym artykule.

Ludzkie latarnie

Fatum w świecie rzymskim

W starożytnym Rzymie jednym z najbardziej intrygujących zwyczajów było fatum, czyli pojęcie losu, który był ściśle związany z boską wolą. Wierzono, że boginie przeznaczenia, znane jako Trójca Fatum – Nona, Decima i Morta – miały kontrolę nad życiem każdej osoby.

Trzy Parki, Alfred Agache

Azyniusz Pollion – twórca pierwszej publicznej biblioteki Rzymu

Gajusz Azyniusz Pollion (ok. 76 p.n.e.– ok. 4 n.e.) był rzymskim wojskowym, politykiem, stronnikiem Juliusza Cezara, i pisarzem. Największym osiągnięciem Polliona było założenie pierwszej publicznej biblioteki w Rzymie – Atrium Libertatis („Świątynia Wolności”) na Forum Romanum. Dzięki tej budowli dzieła literatury greckiej i łacińskiej stały się bardziej dostępne. Pollion połączył bibliotekę z galerią sztuki, czyniąc ją miejscem o wieloaspektowym charakterze kulturalnym. Jego działania zapoczątkowały tradycję tworzenia publicznych bibliotek w cesarstwie​.

Forum Romanum

Crepitus – kontrowersyjny bóg „bąków” i toalet

Crepitus to ciekawa postać rzymskiej mitologii, którego domeną miały być „bąki” i toalety. Jego autentyczność budzi wątpliwości, ponieważ jedyne wzmianki o nim znajdują się w tekstach chrześcijańskich, które mogły być próbą ośmieszenia wierzeń pogańskich. Brak bezpośrednich dowodów w źródłach rzymskich sugeruje, że mógł być raczej satyrycznym tworem niż faktycznie czczonym bóstwem.​

Rzymska toaleta w Cerro da Vila

Noctes Atticae – skarbnica wiedzy z antycznego świata

Noctes Atticae („Noce Attyckie”) to dzieło, które napisał Aulus Gelliusz (ok. 125 – po 180 n.e.) w II wieku n.e. w trakcie pobytu w Atenach. Stanowi ono spis fascynujących informacji o świecie antycznym, jakie pozyskał w rozmowie lub przeczytał w książkach. W dziele znajdziemy wiedzę z dziedziny gramatyki, geometrii, filozofii, historii i wielu innych przedmiotów oraz anegdoty o znanych postaciach.

Rycina z XVIII wieku ukazująca Gelliusza w trakcie pisania dzieła Noctes Atticae

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów