Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Popielica – futrzasta przekąska dla bogaczy

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Glirarium – naczynie na popielice
Glirarium – naczynie na popielice / Autor zdjęcia: Marco Daniele/Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license

Popielica szara (Glis glis) to gryzoń zbliżony wielkością do szczura występujący w niemal całej Europie. Starożytni Rzymianie cenili ją za mięso – z początku tylko na nią polowali, jednak w I w. p.n.e. powszechna już była jej hodowla. Warron w swoim dziele De re rustica („O gospodarstwie wiejskim”) opisuje chów popielicy, zaś Apicjusz w De re coquinaria libri decem („O sztuce kulinarnej ksiąg dziesięć”) podaje przepis, jak ją przyrządzić.   

Warron wspomina, że popielice zwane przez Rzymian glires trzymano w specjalnym naczyniu – glirarium. Miało ono zazwyczaj zaokrąglony lub cylindryczny kształt, z góry zamykało je wieko. Glirarium wyposażone było w otwory wentylacyjne i pojemniki na pożywienie oraz wodę napełniane od zewnątrz, zaś w środku znajdowały się półeczki imitujące nory, po których zwierzęta mogły się przemieszczać i chować. Karmiono je orzechami, kasztanami i żołędziami.

Popielica (Glis glis)
Bouke ten Cate/Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International license

To co działo się z nimi, gdy osiągnęły już prawidłową wagę można znaleźć u Apicjusza. Według niego przed podaniem należało popielice nafaszerować wieprzowiną, dodać zmielone orzechy i pieprz, następnie upiec lub ugotować w bulionie, a na koniec doprawić miodem i makiem.

Przystawka z popielic była daniem ekskluzywnym, zarezerwowanym dla najbardziej prominentnych obywateli, a ich waga stanowiła wskaźnik prestiżu gospodarza. W 115 r. p.n.e. ówczesny konsul Marek Emiliusz Skaurus ustanowił prawo zabraniające m.in. spożywania popielic, jednak nie było ono zbyt skrupulatnie przestrzegane.

Obecnie dania z popielic można zjeść w Słowenii i Chorwacji. W Polsce objęta jest ochroną gatunkową, jednak dla zainteresowanych starożytnym przepisem – można ją ponoć z powodzeniem zastąpić mięsem kurczaka.

Autor: Iwona Szul-Mędrzycka
Źródła wykorzystane
  • https://www.atlasobscura.com/articles/dormouse-jars-glirarium-rome dostępność: 17.11.25 r. 18:08
  • https://eatshistory.com/roman-stuffed-doormice-glis-glis dostępność: 17.11.25. r. 18:08
  • https://www.atlasobscura.com/foods/edible-dormouse dostępność: 17.11.25. r. 18:08
  • Maruszczak Marek Głupie zwierzęta Polski i jak je znaleźć. Przewodnik świadomego obserwatora Kraków, 2025

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na kanałach społecznościowych, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM

Odkrywaj tajemnice antycznego Rzymu!

Jeżeli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wpisami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera, który jest wysyłany w każdą sobotę.

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się do newslettera

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Księgarnia rzymska

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów