Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Dis Pater

Tabliczka Defixio (połowa I wieku p.n.e.) z wyrytym imieniem boga Dies Pater. Defixio były to metalowe, najczęściej ołowiane tabliczki z wyrytą na nich modlitwą lub prośbą do boga lub bóstwa. tabliczki takie umieszczano często pod ziemią, w naturalnych zbiornikach wodnych (jeziora, stawy) w grobach, czasem przybijano je w świątyniach.
Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

Dis Pater był to bóg rzymski pochodzenia italskiego; mąż Prozerpiny. Jego imię pochodzi od dives pater, czyli „bogaty ojciec”. W jego orszaku znajdowały się Furie i Libitina – bogini śmierci. Był bogiem świata podziemnego i bogactwa. Patronował Manom, Larwom i Lemurom – dobrym i złym duchom świata podziemnego. W ofierze składano mu czarnego byka.

Identyfikowany z Veiovisem i Plutonem przez których z czasem został zastąpiony. Jego imię było często skracane do Dis.

W 249 i 207 roku p.n.e. rzymski Senat na wniosek senatoraLucjusza Catelli uchwalił święto dla czci tego boga i Prozerpiny. Razem z Prozerpiną odbierał on cześć podczas ludi Tarentini obchodzonych co sto lat. Czczono go też w czasie ludi Taurii, razem z innymi podziemnymi bóstwami. Zgodnie z legendą odkryto niespodziewanie okrągły marmurowy ołtarz Ara Ditis Patris et Proserpinae poświęcony Dies Pater. Znaleźli go słudzy Sabiny, nazywani Valesius, przodkowie pierwszego konsula. Słudzy kopali wTarentum, północnym obrębie Trigarium na Polu Marsowym (na tym placu ćwiczyli ekwici), aby odkryć fundamenty budowli. Ostatecznie ołtarz znaleziono sześć metrów pod ziemią, zgodnie ze wskazówkami, otrzymanymi w czasie snu. W czasie gier i zabaw ku czci boga przez trzy dni składano ofiarę z czarnego byka, by potem ponownie zakopać ołtarz.

Podstawę pod ołtarz budowano zgodnie z instrukcjami otrzymanymi we śnie, ale już po odkryciu ołtarza. Robotnicy którzy odkopali ołtarz to Sabinowie. Robotników Rzymianie w zlatynizowanej formie zwali Valesius. Ich dzieci miały sen, i zgodnie z instrukcją otrzymaną podczas snu, budowano podstawę pod ołtarz. Możliwe, że wykopywano go częściej niż co sto lat, z okazji gier i zabaw. Ołtarz został odnaleziony na przełomie lat 1886/1887 pod Corso Vittorio Emanuele w Rzymie.

Dis Pater musiał lubić gry i zabawy w których można było coś wygrać, zwłaszcza że był bogiem z imieniem znaczącym bogactwo, więc wydaje się że takie upodobanie było zrozumiałe. Prawdopodobnie gry i zabawy miały znaczenie psychologiczne. Liczono że mógł w ten dość radosny sposób obchodzenia jego święta, troszeczkę przybliżyć go do wyznawców i pokazać jego człowieczą naturę, gdyż bogowie podziemi raczej kojarzyli się niezbyt miło. Często budzili lęk. Podobieństwo do greckiego Hadesa jest dość spore, chociaż Grecy bardziej rozbudowali swoją mitologię, i to podobieństwo mogło spowodować, że z czasem Rzymianie Hadesowi-Plutonowi zaczęli oddawać cześć, zamiast Dis Paterowi.

Źródła wykorzystane
  • Kempiński Andrzej, Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, Warszawa 2001
  • Schmidt Joël, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Katowice 1996

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów