Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Priap

Fresk przedstawiający boga Priapa w Domu Wettiuszów w Pompejach. Z łatwością można dostrzec jego atrybut płodności. Jest to przykład kultu fallicznego.

Priap (Priapus) był to rzymski bóg płodności, zapewniający urodzaj. Był synem Dionizosa lub Hermesa i Afrodyty. Opiekował się ogrodami, drzewami w nich rosnącymi oraz winnicami. Kult Priapa Rzymianie przejęli i zaadoptowali do swojej mitologii. W Rzymie Priap był początkowo opiekunem sadów i winnic, a później także płodności i urodzaju. Zwierzęciem ofiarnym Priapa był osioł.

W ogrodach często ustawiano posągi lub hermy przedstawiające Priapa z wyeksponowanym członkiem w stanie erekcji, przy których składano mu ofiary z pierwszych plonów.

Priapea

Ku czci Priapa powstawały utwory o frywolnej treści (tzw. priapea). Wiersze dedykowane Priapowi stały się popularne w Rzymie pod koniec istnienia republiki. Jedne z pierwszych Priapeów były dziełem Katullusa.

Największe upowszechnienie Priapeów w literaturze rzymskiej nastąpiło za czasów panowania Augusta. Poświęcone Priapowi wiersze napisali wówczas m.in. Horacy i Tibullus. W tym czasie za panowania Oktawian Augusta w kręgu poetów skupionych wokół Mecenasa powstał zachowany do dziś, anonimowy zbiór 85 Priapeów. Utwory te, stylizowane na ludową poezję, są świadectwem dużego kunsztu literackiego autora (lub autorów), pełne odwołań m.in. do Homera czy Eratostenesa. W późniejszych latach Priapeapisał m.in. Marcjalis.
W II wieku n.e., gdy Priap zaczął być czczony jako stwórca natury, dedykowane mu utwory nabrały poważniejszego charakteru. Z tego okresu pochodzi m.in. anonimowy Hymn do Priapa, wyryty na hermie odkrytej w Tivoli.

Mutunus Tutunus

Denar wydany przez Kwintusa Tytusa, rzekomo przedstawiający Mutunusa Tutunusa.
Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

Mutunus Tutunus albo Mutinus Titinus był bogiem, który często utożsamiany był z Priapem. Na wzgórzu Welia w Rzymie miało znajdować się sanktuarium z posągiem Mutunusa Tutunusa, wyobrażonego jako fallus. Zgodnie z przekazami, do sanktuarium tego miały udawać się kobiety, by wieńczyć posąg bóstwa wieńcami.
Istnieją również przekazy, wedle których wizerunki bóstwa miały znajdować się w sypialniach. Panny młode w dniu ślubu miały siadać na wizerunku bóstwa, by ofiarować mu swoje dziewictwo.

Bóstwo to jest słabo poświadczone źródłowo, z pisarzy rzymskich wspomina o nim jedynie Pompejusz Festus. Późniejsze relacje pochodzą już od pisarzy wczesnochrześcijańskich – Tertuliana, Augustyna, Laktancjusza i Arnobiusza.

Źródła wykorzystane
  • Grimal Pierre, Miłość w starożytnym Rzymie, Warszawa 2005
  • Kempiński Andrzej, Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, Warszawa 2001
  • Schmidt Joël, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Katowice 1996

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów