Artykuły (Wojny i wojsko)

Rzymskie wojsko budziło i wciąż budzi sądy skrajne – widzi się je albo jako karnych, zdyscyplinowanych wojowników, a więc godne narzędzie podbojów, bądź też jako okrutną, brutalną masę, która po latach służby okupionej złotem i krwią zaczęła sama dyktować warunki i wynosić cesarzy na tron.

Historia starożytnego Rzymu jest powszechnie kojarzona z sukcesami niezwyciężonych legionów, które gromiły armie wrogów Imperium. W takich sytuacjach wielu ludziom przychodzą na myśl wyczyny Cezara pod Alezją, Scypiona pod Zamą czy Mariusza pod Vercellae. Ten bardzo uproszczony wizerunek starożytnego Rzymu nie uwzględnia szerokiego kontekstu dziejów rzymskiej wojskowości. Niewielu ludzi pamięta, że państwo rzymskie przeżywało w swej historii także momenty kryzysu w wielu dziedzinach, nie wyłączając aspektów militarnych.

Żołnierze rzymskich legionów mogli się cieszyć z pewnych udogodnień w stosunku do cywilów. To szczególne traktowanie ma swoje odbicie w wielu aspektach życia społecznego i jasno odróżniało klasę wojskową.

Dzięki pracy Johanna Lowenklau mamy możliwość zapoznania się ze zbiorem praw wojskowych potocznie nazywanych prawami wojskowymi Rufusa. Zbiór ten był jednym z trzech kodeksów dołączonych do Eklogi i to właśnie dzięki wspomnianemu niemieckiemu uczonemu zawdzięczamy iż przetrwał on do naszych czasów.

Tatuowanie ciała zwykle w świecie rzymskim lub greckim wiązane było z barbarzyńcami i ich tajemniczymi kultami. Grecy tatuowanie ciała na swoje tereny zapożyczyli od Persów. Tatuaż stosowali do oznaczania niewolników i kryminalistów, na wypadek próby ucieczki. Tatuaże w świecie rzymskim były jednak także obecne.

Dziś wielu ludzi uważa broń chemiczną i biologiczna za wynalazki, które nie mogą pochwalić się długa historią. Jest jednak zupełnie inaczej. Pomysły wykorzystania tych rodzajów broni znane są od zamierzchłych czasów. Związane są również z działaniami legionów rzymskich.

O wojnach punickich każdy co nieco słyszał, każdy co nieco wie. Nazywano tak wojny Republiki Rzymskiej z Kartaginą, fenicką kolonią, która stała się odrębnym państwem. Kart Hadaszt (Nowe Miasto) było stolicą północnoafrykańskiego kraju. Kraju, który posiadł wielkie bogactwa, głównie dzięki wyśmienitej flocie oraz świetnie rozwiniętym handlem, bo w kupiectwie Punijczycy nie mieli sobie równych. Jednak dlaczego wojny Rzymu z Kartaginą nazywamy punickimi? Otóż dlatego, że po łacinie słowo Punicus oznaczało Kartagińczyka.

Legiony rzymskie i oddziały falangi stosowane najczęściej przez Greków i Macedończyków to bez wątpienia dwie najlepsze jednostki piechoty świata starożytnego. Obie miały swoje plusy i minusy, mocne i słabe strony.

Historia ciężkozbrojnej konnicy sięga najprawdopodobniej obszarów stepowych, gdzie rozwinęła się wśród koczowników Turkiestanu. Herodot, zwany „ojcem historii”, wspomina w swoim dziele o ciężkiej konnicy massageckiej walczącej w armii królów z dynastii achemenidzkiej. Ciężka jazda stanowiła podstawę potęgi militarnej Persów, a główną rolę odgrywała jazda medyjska.