Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Ustrój i polityka to ciekawostki dotyczące systemu władzy, instytucji państwowych oraz mechanizmów rządzenia w starożytnym Rzymie. W tej kategorii znajdują się mniej znane fakty i interesujące szczegóły związane z funkcjonowaniem republiki i cesarstwa, urzędami, decyzjami politycznymi oraz kulisami życia publicznego Imperium Romanum.
Urząd trybuna ludowego w starożytnym Rzymie uformował się w początkowym okresie republiki, prawdopodobnie w początkach V w p.n.e. W 494 p.n.e. wobec buntu plebejuszy arystokracja zdecydowała się na pewne ustępstwa. Kompromis z roku 494 p.n.e. zaowocował powstaniem urzędu trybuna ludowego.
Wiele mówi się o wojnach punickich, które rozegrały się pomiędzy Republiką Rzymską a Kartaginą, zwaną również Kart Hadaszt bądź miastem Dydony. W latach 264-146 przed naszą erą odbyły się trzy konflikty pomiędzy tymi starożytnymi mocarstwami, które doprowadziły do tego, że Rzym pokonał i wchłonął rywala. Zanim to nastąpiło jednak, obie strony nie były sobie wrogie a nawet przeciwnie – pozostawały w dobrych kontaktach.
Królowa Teuta była regentką królestwa Ardiajów w latach 230-228 p.n.e. oraz władczynią części państwa ze stolicą w Rhizon w latach 228-217 p.n.e. Na dalmatyńskich wybrzeżach jej państwa znajdowali wygodne porty i oparcie piraci.
Egzarchat Afrykański, zwany również Kartagińskim, był regionem administracyjnym w Imperium Bizantyńskim obejmującym Mauretanię, Numidię, Afrykę Prokonsularną, Sardynię, Korsykę, Baleary i część południowego wybrzeża dzisiejszej Hiszpanii założonym przez cesarza Maurycjusza około roku 590.
Nie każdy w starożytnym Rzymie marzył o piastowaniu wysokich i prestiżowych urzędów. Retor i sofista z II w. n.e. Eliusz Arystydes, Grek z Azji Mniejszej, jeden z najgorliwszych wyznawców Asklepiosa, jest przykładem uporczywego unikania służby na rzecz państwa, a robił to niezwykle skutecznie.
Kryzys republiki rzymskiej w I wieku p.n.e. w zdecydowanej mierze wynikał ze zwyrodnienia życia politycznego Rzymu. Celem poszczególnych polityków było nie uzdrawianie res publici i reformowanie państwa, a prywatne interesy i pięcie się po stopniach cursus honorum, by potem móc zdobyć bogactwo.
W III wieku n.e. władcy Rzymu zaczęli stopniowo odchodzić od pozorów Republiki. Rosnące ambicje polityczne cesarzy spowodowały wyparcie resztek instytucji republikańskich. Aurelian wprowadził system dominatu w drugiej połowie III wieku n.e., przyjmując tytuł dominus et deus („pan i bóg”). Dioklecjan dokonał pod koniec III wieku n.e. przebudowy administracji państwa, tworząc system tetrarchii.
