Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Artykuły

Państwo rzymskie istniało przez blisko trzynaście wieków, przez ten czas wielokrotnie wywierając ogromny wpływ na bieg historii. Historię starożytnego Rzymu przedstawiam w poszczególnych artykułach zamieszczonych poniżej, które nie zawsze odnoszą się wyłącznie do samego Wiecznego Miasta, lecz obejmują szeroki świat Imperium Romanum.

Zachęcam do przesyłania własnych artykułów oraz do zgłaszania ewentualnych poprawek lub nieścisłości merytorycznych.

Insula tiberina, czyli o początkach kultu eskulapa w Rzymie

Eskulap, rzymski odpowiednik greckiego Asklepiosa, boga sztuki lekarskiej, zawitał do Wiecznego Miasta w okolicach 291 r. p.n.e. Wtedy to senat, mając nadzieję opanować pustoszącą kraj zarazę, wysłał rzymską delegację do greckiego Epidauros, gdzie znajdowało się słynne sanktuarium Asklepiosa. Rzymscy dygnitarze mieli pozyskać dla Wiecznego Miasta posąg tego bóstwa, tym samym uzyskując jego pomoc w walce z epidemią.

Remains of the sanctuary of Asclepius on Insula Tiberina

„Nazywam się Maximus Decimus Meridius…” czyli jak jedna liczba robi Rzym

Gdy Maximus w „Gladiatorze” wypowiada swoje pełne imię, brzmi to jak deklaracja władzy nad życiem, ale w samym środku tej kwestii siedzi detal, który jest bardziej rzymski niż cała filmowa zbroja: „Decimus”. To nie jest ozdobnik scenarzystów ani przypadkowy łaciński dźwięk. To realny trop, bo w starożytnym Rzymie część imion męskich była dosłownie liczebnikami porządkowymi i znaczyła dokładnie to, co sugeruje ucho: Quintus piąty, Sextus szósty, Septimus siódmy, Octavius ósmy, Decimus dziesiąty. Dzisiejszy odbiorca prawie automatycznie dopowiada do tego prostą historię, że ktoś był piątym synem, szóstym dzieckiem albo dziesiątym potomkiem, a więc dostał „liczbowe” imię jak etykietę na słoiku, tylko że Rzym rzadko działał tak równo, jak lubimy sobie wyobrażać, i właśnie w tej szczelinie między „brzmi logicznie” a „nie da się tego udowodnić” kryje się najlepsza ciekawostka.

An artistic vision of a Roman gladiator inspired by a motif from the film

Notacja substrakcyjna w starożytnym Rzymie – skąd wziął się mit o jej średniowiecznym pochodzeniu?

Metoda substrakcji polegająca na odejmowaniu od danej liczby umieszczonej po jej lewej stronie liczby mniejszej jest często spotykanym, o ile nie dominującym sposobem zapisu wszelkich wartości, których nie obejmuje siedem podstawowych oznaczeń cyfr. Czasem jednak napotkać możemy na zapis alternatywny, polegający na dodawaniu do siebie liczb – do danej liczby dodajemy umieszczone po jej prawej stronie liczby o mniejszej wartości. W takim wypadku rzymskie IX zapisane metodą substrakcji zamienia się w VIIII.

Cenotaph of Marcus Caelius

Crupellarius – zapomniany typ gladiatora rzymskiego i jego ciężkie uzbrojenie segmentowe

Crupellarius jest typem gladiatora, o którym zapomnieli badacze antycznego Rzymu. Prawdopodobnym powodem takiego stanu rzeczy jest skąpa baza źródłowa i mity, które wokół niego narosły. Wielu historyków takich jak między innymi Konstantin Nosow, bezrefleksyjnie powtarza w swych publikacjach, przeczytane u Tacyta tezy, według których zbyt ciężkie uzbrojenie crupellariusa, uniemożliwiało mu atak i skazywało go wyłącznie na działania defensywne.

Figurka Crupellariusa z Versigny

Latryna jako ośrodek życia społecznego starożytnego Rzymu

RzymRoma Aeterna i caput mundiWieczne Miasto i „głowa świata”. Któż z nas nie słyszał o stolicy Włoch? Miasto, z którego wyrosło onegdaj starożytne imperium, żyje w masowej wyobraźni i popkulturze takimi obrazkami jak Koloseum, Fontanna di Trevi, Juliusz Cezar, czy starożytne ruiny. Generalnie wszystkie te obrazki można wrzucić do worka, na którym napisane jest: „wspaniały, cudowny, monumentalny, ponadczasowy”. Ale czy do tego worka pasowały by takie zagadnienia jak…ubikacja, kupa, wypróżnianie się? Nie bardzo, czyż nie? Zbyt popularna tematyka pod kątem rozważań na temat wspaniałości starożytnego Rzymu to to nie jest, a szkoda. Jednym z fundamentów imperium, nieodzownym elementem jego tkanki społecznej i wyznacznikiem wysokiego rozwoju był pierwszy tak nowoczesny i zaawansowany system kanalizacyjno – sanitarny na świecie. Chcąc ukazać Wam każdy aspekt życia w Imperium Rzymskim, zapraszam na wycieczkę po jego niezbyt pachnącej, ale niezwykle istotnej i ciekawej…stronie.

Rzymska wojskowa latryna

Sulla i bogowie. Religijność i przepowiednie w życiu Lucjusza Korneliusza Sulli

Lucjusz Korneliusz Sulla Felix (ur. 138 p.n.e., zm. 78 p.n.e.) – wódz, polityk, dyktator i ulubieniec bogów. Szczerze wierzył, że spoczywa na nim łaska bóstw i że jest obdarzony felicitas– szczęściem. Świadczyły o tym liczne przepowiednie, sny oraz nadzwyczajne wydarzenia pojawiające się w jego życiu. Sulla miał wielu boskich patronów, którzy wspierali go od początku jego kariery, prowadząc go na wyżyny władzy. Niniejszy artykuł ma za zadanie prześledzić najważniejsze wydarzenia w życiu Sulli, związane z boskimi patronami i niezwykłymi znakami.

Popiersie Lucjusza Korneliusza Sulli bez nosa

10 fascynujących ciekawostek o antycznym rzymskim teatrze

Rzymski teatr to niezwykłe zjawisko w historii kultury, łączące w sobie wpływy greckie i oryginalne rozwiązania inżynieryjne Rzymian. Choć początkowo wzorowany na teatrze greckim, szybko zyskał własny, unikalny charakter. Oto dziesięć ciekawostek, które przybliżą fascynujący świat rzymskich widowisk teatralnych.

Teatr rzymski w Kartagenie

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów