Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Nieznane fakty to ciekawostki ukazujące mało znane, zaskakujące lub rzadko poruszane informacje ze świata starożytnego Rzymu i antyku. W tej kategorii znajdują się nietypowe szczegóły, ciekawostki oraz fakty, które pozwalają spojrzeć na Imperium Romanum z mniej oczywistej perspektywy.
Ancile była owalną tarczą samego boga Marsa, którą podarował Jowisz królowi Numie Pompiliuszowi, drugiemu w historii władcy miasta-państwa Rzymu. Według przekazów stolica miała istnieć tak długo jak ancile była bezpieczna. Za radą nimfy Egerii, Numa miał jedenaście identycznych tarcz, aby w ten sposób zapobiec kradzieży.
Elian Klaudiusz, rzymski pisarz i nauczyciel retoryki, który działał w czasach Septymiusza Sewera, zapisał że w Indiach jeśli małpa dostrzegła, że ktoś zakłada buta to ta papuguje zachowanie i robi dokładnie to samo. Myśliwi chcąc złapać zwierzę imali się podstępu.
Koty w antycznym Egipcie były święte. W połowie I wieku p.n.e. historyk grecki Diodor Sycylijski był świadkiem tego, jak egipski tłum zlinczował członka rzymskiej ambasady, który przez przypadek zabił kota. Ludzie nie reagowali nawet na prośbę samego faraona Ptolemeusza XII.
Ovile była to wydzielona przestrzeń na Polu Marsowym w Rzymie, gdzie oddawano głosy. Nazwa dosłownie znaczy „owcza zagroda”. Pierwotnie miejscem do głosowania była konstrukcja drewniana, która z czasem została zastąpiona przez większą i bardziej prestiżową, marmurową budowlę Saepta Julia.
Nocniki w antycznym Rzymie nie były przeznaczone jednakowo dla obu płci. Zarówno kobiety jak i mężczyźni posiadali własne wersje: płeć piękna wykorzystywała scaphium, kiedy gentlemani matella. Większe nocniki stawiane na ulicach były dla mężczyzn, których mocz był następnie zbierany i sprzedawany. Mocz wykorzystywali fullones, czyli współcześni folusznicy do czyszczenia tkanin.
Rzymskie patrycjuszowskie łoża (lecti cubicidares) znajdowały się w sypialni (cubiculum) zazwyczaj w niszach. Były wysokie, w związku z czym potrzebny był taboret (scamnum), aby móc się na nie wspiąć. Rzymianin idący spać zwykle kładł swoje sandały na podnóżku, który potem niknął pod masą przykrycia (stołek był tak dopasowany, że mieścił się pod łóżkiem).
Pregustator była to osoba (najczęściej niewolnik), która próbowała jedzenia lub napitku przed podaniem. Władcy posiadali całe zastępy takich testerów, bojąc się bycia otrutym.
Rzymianie na kaca zalecali zimnego drinka ze zmiksowanych surowych sowich jaj, smażonych jelit owcy, przyprawionych ekstraktem z ostropestu plamistego oraz zwęglonego pieczywa.
Nazwa miesiąca styczeń – w języku angielskim January – pochodzi od boga Janusa. Łacińska nazwa miesiąca stycznia brzmi Ianuarius. Był bogiem wszelkich początków, a także opiekunem drzwi, bram, przejść i mostów, patronem umów i układów sojuszniczych. Głównym jego świętem był pierwszy dzień roku (calendae Ianuariae), kiedy wzajemnie składano sobie życzenia i drobne podarki (m.in. wypiekane z mąki ciastko zwane ianual) na dobrą wróżbę; wtedy powoływano też na urząd nowo wybranych urzędników.
Plutarch wspomina, że większość ówczesnych ludzi twierdziło, że zniszczenie Kartaginy i podbicie Grecji zapewniało Rzymowi bezpieczeństwo i szansę harmonijnego istnienia. Grecki historyk przytacza jednak zdanie rzymskiego polityka, Nazyki, który uważał, że taka sytuacja jest zagrożeniem dla państwowości rzymskiej.
