Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Nieznane fakty to ciekawostki ukazujące mało znane, zaskakujące lub rzadko poruszane informacje ze świata starożytnego Rzymu i antyku. W tej kategorii znajdują się nietypowe szczegóły, ciekawostki oraz fakty, które pozwalają spojrzeć na Imperium Romanum z mniej oczywistej perspektywy.
Wiele współcześnie używanych przydomków cesarzy rzymskich nie było w oficjalnych dokumentach stosowanych. Karakalla chociażby swój przydomek otrzymał z powodu upodobania sobie długiego galijskiego płaszcza z kapturem (pierwowzór habitu zakonnego), który w Rzymie nazywano caracalla.
W rzymskiej rodzinie głową rodziny był mąż i ojciec. „Władza ojcowska” (patria potestas) trwała co do zasady dożywotnio. Gasła dopiero ze śmiercią patris familias. Wówczas żona zmarłego (jeżeli podlegała jego władzy), jego dzieci (ale już nie wnuki) oraz dalszy zstępni stawali się osobami sui iuris ([osoby] swojego prawa).
Jedną z tendencji istniejących we wczesnym chrześcijaństwie, której trudno było się oprzeć, był synkretyzm. Przejawiał się on chęcią wpisania nowej wiary w ogólny kontekst kulturowy epoki. Dzięki temu chrześcijaństwo miało szansę na upowszechnienie, ludzie bowiem dużo łatwiej przyswajali nowe idee, gdy pokazywano im związek z tymi, które wyznawali do tej pory.
Aes signatum była to prymitywna forma pieniądza rzymskiego, następująca po aes rude – bryłkach miedzi. Dokładna data wprowadzenia tych „monet” nie jest znana, jednak uznaje się, że miało to miejsce w połowie V wieku p.n.e., i ma związek z kodyfikacją prawa rzymskiego (tzw. prawo XII Tablic).
Forma Urbis Romae nazywana także (Forma Urbis Severiana) to pochodząca z czasów dynastii Sewerów (193-235 n.e.) mapa starożytnego Rzymu. Jest to jedyny zachowany ze starożytności plan tego typu.
Piwo, napój obecnie niezwykle popularny, w cywilizacji greckiej i rzymskiej nie cieszył się popularnością. Pliniusz Starszy określał piwo nazwą wina z jęczmienia i traktował bardzo pogardliwie. Podobno ich piana miała dobrze robić na cerę twarzy. Pliniusz stwierdza, że o samych napojach pisać nie będzie i przechodzi, czym prędzej do opisu wina. Tacyt wspomina, że Germanie raczyli się napojem ze sfermentowanego jęczmienia lub pszenicy.
Wojna ze sprzymierzeńcami (tzw. bellum sociale) toczona w latach 90-88 p.n.e. była konfliktem Republiki Rzymskiej z italskimi sprzymierzeńcami (socii). Od lat stosowana polityka „dziel i rządź” pozwalała utrzymać pod panowaniem liczne miasta i ludy Italii. Kontrowersyjna śmierć trybuna ludowego, Marka Liwiusza Druzusa forsującego między innymi nadanie praw obywatelskich wszystkim wolnym mieszkańcom Italii, a także podział wszystkich gruntów publicznych, spowodowała gwałtowny wybuch zbuntowanych plemion italskich.
Samospalenie było sposobem odebrania sobie życia, które stosowane było od czasów antycznych. Najczęściej ukazywało ono odwagę nieszczęśnika oraz wyrażało swego rodzaju protest przeciwko niesprawiedliwości.
W antycznym Rzymie powszechnie stosowano karę wygnania. Jedną z jego odmian była kara interdicere aquae et ignis („zabronić ognia i wody”). Skazaniec zmuszony był opuścić rzymskie ziemie i tracił automatycznie swój majątek na rzecz państwa. Jeśli wygnaniec wrócił nadal był traktowany jako banita; miał m.in. zakaz używania ognia i wody oraz mógł zostać zabity bez żadnego procesu.
Według pierwotnych zasad społecznych w antycznym Rzymie to rodzina ofiary wybierała rodzaj kary dla mordercy. Nie posiadamy żadnych spisanych norm prawnych, w zbiorze XII tablic, które regulowałyby prawa mordercy.
