Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Przyjaciel Cyceron

Ten wpis dostępny jest także w języku: angielski (English)

Rozmowa o Przyjaźni
Rozmowa o Przyjaźni

Najlepszym przyjacielem Cycerona był Tytus Pomponiusz, zwany Attykiem. Nawet jeśli często nie przebywali razem, Cyceron i Attyk wymieniali listy, które są świadectwem przyjaźni, pełnego oddania i uczucia.

W 44 roku p.n.e., u schyłku życia, Cyceron napisał jedne z najchętniej czytanych i znaczących tekstów, jakie kiedykolwiek powstały. Pisał w nich o naturze bogów, właściwej roli rządów, czerpaniu radości z procesu starzenia się, sekrecie odnajdywania radości w życiu. Wśród tych dzieł ważną pozycję zajmuje krótki esej Lelius czyli rozmowa o przyjaźni („De Amicitia”), zadedykowany Attykowi.

Według Aulusa Gelliusa inspiracją dla myśli zawartych w „Rozmowie o przyjaźni” było przede wszystkim zagubione dzieło perypatetyka Teofrasta z Erezu, słynnego ucznia Arystotelesa, oraz dzieła etyczne Arystotelesa  i stoika Chryzyppa. Cyceron chce wykazać, że istotą przyjaźni nie są obopólne korzyści i w przekonujący sposób tłumaczy jak odnaleźć, zatrzymać i docenić w naszym życiu, nie tych ludzi, którzy mogą nam coś ofiarować, ale tych, którzy są naszą pokrewną duszą.

Cyceron tym dziełem postawił pomnik przyjaźni łączącej go z Attykiem, wkładając w usta Leliusa zdania i szczytne zasady, które należy interpretować jako jego własne.

Przewodnik do prawdziwej przyjaźni Cycerona miał olbrzymi wpływ na twórczość pisarzy kolejnych epok, od Augustyna z Hippony po Dantego, i był jedną z pierwszych przetłumaczonych na język angielski, wydrukowanych książek.

Oto kilka ponadczasowych porad Cycerona dotyczących przyjaźni:

  1. Są różne rodzaje przyjaźni.
  2. Tylko dobrzy ludzie mogą być prawdziwymi przyjaciółmi.
  3. Naszych przyjaciół powinniśmy wybierać z dbałością.
  4. Przyjaciele czynią Cię lepszą osobą.
  5. Poznawaj nowych przyjaciół, ale zachowaj tych starych.
  6. Przyjaciele są ze sobą szczerzy.
  7. Nagrodą za przyjaźń jest sama przyjaźń.
  8. Przyjaciel nigdy nie prosi swojego przyjaciela o zrobienie czegoś złego.
  9. Przyjaźń z czasem może ulec zmianie.
  10. (…) bez przyjaźni życie nic nie warta, jeżeliby tylko chcieli żyć jakotako przyzwoicie. (…) Ba nawet jeżeli kto jest z natury taki gbur potworny, że od ludzi stroni i nienawidzi ich, jak opowiadają o jakimś tam Tymonie w Atenach, to i tenby przecie szukał koniecznie kogoś, przed kimby mógł wyzionąć jad swej goryczy. A o słuszności tego twierdzenia możnaby się najlepiej przekonać, gdyby nas tak, dajmy na to, jakiś bóg z tej tu ciżby ludzi uniósł i gdzieś na pustyni osadził, i tam nam dostarczył podostatkiem wszystkiego, czego tylko natura ludzka potrzebuje, ale nam odjął zupełnie możność oglądania twarzy ludzkiej. Któżby był tak twardy, coby mógł znieść takie życie i coby go samotność nie pozbawiła używania wszelkich rozkoszy?
    Tak to natura nie lubi nic samotnego, i zawsze się skłania do czegoś, jakby do podpory, a ta jest tem słodszą, im się ją w przyjaźniejszej znajduje istocie.
Autor: Karolina Piontkowska
Źródła wykorzystane
  • Marek Tullius Cyceron, Lelius czyli rozmowa o przyjaźni, na polski język przełożył Franciszek Habura, Tarnów 1899
  • Marcus Tullius Cicero, How to be a friend, An Ancient Guide to True Friendship, Princeton University Press Princeton and Oxford 2018, Translated and with an introduction by Philip Freeman

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Nowości ze świata antycznego Rzymu

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Księgarnia rzymska

Zapraszam do kupowania ciekawych książek poświęconych historii antycznego Rzymu i starożytności. Czytelnikom przysługuje rabat na wszelkie zakupy (hasło do rabatu: imperiumromanum).

Zajrzyj do księgarni

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów