Ciekawostki starożytnego Rzymu (Wojskowość)

Nowi rekruci w rzymskiej armii nazywani byli tirones. Ich wdrożenie i służba mogła zająć nawet sześć miesięcy zanim można ich było nazwać prawdziwym żołnierzem (miles).

Kiedy słyszymy o rzymskich żołnierzach, widzimy przed sobą świetnie wyposażonego legionistę z okresu wojen żydowskich, walczącego w formacji testudo. Nie zdajemy sobie sprawy, że jednym z pierwszych typów wojownika w armii rzymskiej był ciężkozbrojny hoplita, który wyglądał zupełnie inaczej niż legionista.

Większość wyposażenia legionisty nie było wynalazkiem rzymskim. Przykładowo pugio Rzymianie zapożyczyli od plemion iberyjskich. Również gladiusy są wzorowane na mieczach Iberów; legioniści zostali pierwszy raz wyposażeni w tą broń podczas II wojny punickiej przez Scypiona Afrykańskiego Starszego.

Tym co wyróżniało legionistów rzymskich to przede wszystkim umiejętności działania w grupie, walki w różnych warunkach pogodowych. Ponadto byli zdyscyplinowani, doskonale wyposażeni, no i oczywiście doskonale wyszkoleni oraz wytrzymali. Jak więc wyglądały ich treningi? 

Acies triplex czyli tzw. szyk potrójny był to szyk wojskowy stosowany przez legiony rzymskie okresu republiki. Wprowadzono go w wyniku reformy wojska rzymskiego w IV wieku p.n.e. (tzw. reforma kamilliańska), która przekształciła strukturę wojska rzymskiego ze sztywnej falangi na zdecydowanie bardziej elastyczną manipularną. Acies triplex formowany był według schematu quincunx –  pięcioelementowego wzoru geometrycznego.

W czasie wojny domowej (49-45 p.n.e.) żołnierze Juliusza Cezara znajdowali się regularnie pod gradem pocisków wyrzucanych i wystrzeliwanych przez stronę republikańską. Cezar postanowił ulepszyć uzbrojenie swoich legionistów.

Rzymskie legiony podbijały kolejne ludy i ziemie nie tylko dzięki swojej organizacji i dyscyplinie, ale także dzięki uzbrojeniu, które było naprawdę wysokiej jakości. Poza ekwipunkiem ofensywnym (pilum, pugio, gladius) dysponowano także bardzo dobry pancerzem.

Antyczni Rzymianie, w przeciwieństwie do współczesnych Amerykanów, nie uważali że obywatelstwo automatycznie uprawnia ich do posiadania broni ostrej. Dostrzegano, że taka swoboda prowadzić może do wielu niebezpieczeństw.

Grafika ukazuje legionistów z okresu panowania Oktawiana Augusta. W kulturze masowej ukształtował się błędny obraz rzymskich legionów jako formacji złożonej z tak samo wyposażonych żołnierzy.

Genialny film ukazujący strukturę rzymskiej armii z okresu wczesnego cesarstwa.