Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.
Starożytny Rzym, państwo prowadzące intensywną ekspansję terytorialną, stoczył na przestrzeni wieków niezliczone wojny. Doskonale wyszkolone i uzbrojone wojska rzymskie, dowodzone przez wybitnych strategów, potrafiły zwyciężać nawet znacznie liczniejsze armie przeciwnika. Nie brakowało jednak również dotkliwych porażek, takich jak klęska pod Kannami czy katastrofa w Lesie Teutoburskim.
Swoją potęgę militarną Rzym potwierdził już na początku II wieku p.n.e., rozgromiwszy w 197 roku p.n.e. pod Kynoskefalaj w Tesalii armię macedońską. Siedem lat później, pod Magnezją w Azji Mniejszej, rzymskie legiony pokonały wojska Seleucydów – jednej z największych potęg świata hellenistycznego – udowadniając, że stały się najlepszą armią regionu. Kryzys rzymskiej potęgi militarnej zaczął się uwidaczniać w III wieku n.e.; w konsekwencji proces „germanizacji” armii oraz spadek jej wartości bojowej przyczyniły się do upadku zarówno wojska, jak i samego państwa rzymskiego.
(390 p.n.e.)
Bitwa nad rzeką Alią, stoczona w roku 390 p.n.e. (według rzymskiego kalendarza) lub 387/6 p.n.e. (według greckiego kalendarza), pomiędzy Rzymianami a Seonami (jednym z galijskich plemion), zakończyła się upokarzającą klęską wojsk rzymskich. W konsekwencji, kilka dni po bitwie Galowie zajęli Rzym, który doszczętnie splądrowali.
(321 p.n.e.)
Bitwa w Wąwozie Kaudyńskim (321 p.n.e.) była klęską Rzymian podczas drugiej wojny samnickiej w latach 327-304 p.n.e.
(295 p.n.e.)
Bitwa pod Sentinum (295 p.n.e.) była zwycięstwem Rzymian nad Samnitami. Bitwa była ponoć największą bitwą stoczoną na italskiej ziemi od założenia Rzymu. Według przekazu Liwiusza o zwycięstwie legionów zdecydowało tzw. "devotio" - rytualne poświęcenie się wodza w zamian za zwycięstwo legionów.
(261 p.n.e.)
Bitwa pod Agrigentum (261 p.n.e.) była zwycięskim starciem wojsk rzymskich nad Kartaginą w I wojnie punickiej. Jeśli wierzyć Polibiuszowi, wygrana skłoniła republikę znad Tybru do całkowitego usunięcia wroga z Sycylii.
(260 p.n.e.)
Bitwa morska pod Mylae (260 p.n.e.) rozegrała się między flotą rzymską a flotą kartagińską podczas I wojny punickiej. Zwyciężyła strona rzymska.
(256 p.n.e.)
Bitwa morska koło przylądka Eknomos (256 p.n.e.) rozegrała się między flotą rzymską a flotą kartagińską w czasie I wojny punickiej. Zwyciężyła strona rzymska.
(255 p.n.e.)
Bitwa pod Aspis (255 p.n.e.) była zwycięską bitwą lądową wojsk Kartaginy nad siłami rzymskimi w I wojnie punickiej.
(250 p.n.e.)
Bitwa pod Panormus było to starcie Rzymu i Kartaginy w 250 roku p.n.e., w trakcie pierwszej wojny punickiej. Zwycięstwo pod Panormus było świadectwem doskonałego planu bitwy stworzonego przez Rzymian.
(249 p.n.e.)
Bitwa pod Drepanum (249 p.n.e.) było to starcie na morzu pomiędzy Kartaginą a Rzymem w I wojnie punickiej. Był to jedyny przypadek pogromu Rzymian na morzu w czasie wojen punickich.
(10 marca 241 p.n.e.)
Bitwa u Wysp Egadzkich (241 p.n.e.) była klęską Kartaginy, która ostatecznie przypieczętowała los jej armii na Sycylii i porażkę w pierwszej wojnie punickiej przeciwko Rzymianom.
